{"book":"adl0986","page":2270,"text":"شماره (دهم) سال دوم\nمجله کابل\n(86)\nشهر ری در دامنه البرز کوه خراب شده و تقریباً بجای آن طهران امروز مهمترین شهر ایران است. محمد ذکریای رازی طبیب چند صد سال پیش از اهل آن شهر بوده است. آیا جائز است که امروز طهرانیها او را (دکتر محمد خان ذكرياي طهرانی) بنامند ؟ عثمانیها بی باکانه این قسم و تحقيقات ادبی من در آوردی ، دارند ، مثلا مولوی خاقانی نظامی و غیره را چون در نواحی که امروز در انجا ترکی تکلم میشود میزیسته اند تورانی میپندارند ، حتی زردشت را هم ترك میدانند.\nعثمانیها بواسطه فقر ادبی و عادت و خوی تر کتازی است که دست چپاول بافتخارات دیگران دراز کرده اند ....\n***\n**\n*\nحکما و شعرای بزرگ مانند ابو علی سینا فردوسی خیام سعدي خواجه نصير عنصرى حافظ سنائی و غیره از مفاخر مشترك ما هستند و شایسته نیست بتصور اینکه عنصری بلخی است یا سنائی غزنوی است و شهر بلخ وغزنه در افغانستان واقع است ایرانیها آنها را از کمال الدین اسمعیل یا جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی عزیز تر نشمارند ، یا افغانها چون سعدی و حافظ شیرازی هستند آنها را باندازه حنظله بادغیسی یا حقوری هروی گرامی ندارند ؛ چه این بزرگان همه در زمانی میزیسته اند که ایران و افغانستان یکی بوده و تشکیل شاهنشاهي ايران را میداده ، یا اگر سیاسة مجزای از هم بوده بواسطه سلطه اجانب بر آنها يا ملوك الطوايفي امراء و موقتی بوده است، برخلاف امروز که هر دو دارای سلطنت ایرانی نژاد مستقل ملی هستند. این طور دوگانگی سیاسی باوحدت سیاسی در نظر نگارنده از لحاظ دیگر چندان فرقی ندارد، زیرا هر دو مملکت برای يك مقصود که ترویج زبان فارسی و عظمت تاریخ و ادبيات مشترك باستانی و حفظ نژاد ایران در برابر خطر زرد ( تورانی ) باشد کار میکنند و همین اشتراک در تاریخ گذشته و وحدت در آمال ملی کافی است که دو ملت را برای\n۱۰۲۲","chars":1543,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02270.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2270","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2270","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}