{"book":"adl0986","page":2245,"text":"شماره ( دهم ) سال دوم مشاهير افغانستان ( ٦٧ )\n\nمشاهير افغانستان\n\n( ٢ )\n\nبقلم سرور خان جويا\n\nابو معشر بلخی\n\nابو معشر جعفر بن محمد بن عمر از علما و بزرگان نام آوری است که سر مین زمین بلخ بنام وطنیت او در عالم شان و شهرتی یافته و دستگاه عباسیان در قرن ٣ هجری از وجود چنین منجم معروفی اعتلای مقام و منزلتی داشته .\n\nاگر چه بعضی او را عامل و فیلسوف خوانده و برخی منجم و مورخش نوشته اند ولی صیت لیاقت و مهارت او در علم نجوم شهره آفاق بوده و بیشتر باسم منجمی مشهور است .\n\nابو معشر ابتدا از اصحاب حدیث گفته میشد در جانب غربی بغداد مسکن داشت و با یعقوب ابن اسحاق کندي فیلسوف معروف مخاصمت می ورزید و به ایذا و آزارش عوام الناس را بر و می انورا زيد كندى باطناً جمعی را بر و بگماشت تا علم حساب و هندسه را در نظر وي جلوه دهند که ابو معشر به تحصیل آن ها راغب شود ، ابو معشر به تعلیم ریاضی مشغول گشته و پیش از تکمیل آن به تعلیم نجوم پرداخت و دیگر فرصتی نیافت بمخاصمت های قدیم توجه کند چه با كندي تا اندازه همکار و هم قطار گردید گویند ابو معشر علوم نجوم را در سن چهل سالکی آموخت با این ، طوری درین رشته دست یافت که اغلب کتب و تذکره ها وی را استاد و پيشواي منجمين عصر خودش یاد کرده اند کار نامه هائی را که در آن اعصار بوي نسبت داده اند ذکر آن درین اوقات خیلی حیرت آور بلكه از جمله قصص غیر قابل قبول شمارش خواهند نمود ، مثلا گویند وقتی مجرمی از بیم مجازات پادشاهی\n\n١٠٠٣","chars":1250,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02245.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2245","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2245","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}