{"book":"adl0986","page":2229,"text":"شماره ( دهم ) سال دوم منتخبات نفیسه ( ٥٣ )\n\nبدست طبیعت و فطرت خود بدهند بلاشك از حیوانات پستر خواهند شد و عجب تر\nاینست که این مفسر رتبه مقدسة الهیه نبوت را تنزل داده بپایه ( رقارمر ) فرود آورده است\nو انبيأعليهم السلام را چون ( واشنگتن ) و ( ناپلیون ) و ( پالموستن ) و ( گاري بالدي )\n( ومستر گلاوستون ) و ( موسیو گامبتا ) گمان کرده است چون این تفسیر را بدین گونه\nدیدم حیرت مرا فرا گرفت و در فکر شدم که این مفسر را ازین گونه تفسیر چه مقصود باشد\nو مراد این مفسر چنانچه خود میگوید اگر اصلاح قوم خویش باشد پس چرا سعی میکند\nدر ازالة اعتقاد مسلمانان از دیانت اسلامیه خصوصاً درین وقتی که سائر ادیان از براي\nفرو بردن این دین دهنها کشوده اند آیا نمی فهمد که مسلمانان با این ضعف و پریشانی چو بمعجزات\nو جنت و نار اعتقاد نکنند و پیغمبر را چون ( گلاوستون ) بدانند البته بزودی از حزب\nضعیف مغلوب بر آمده خود را بغالب قوی خواهند پیوست زیرا آنکه درین هنگام\nهیچ رادع وزاجري و هیچ خوفی و بیمی باقی نمی ماند و مقتضی تبدیل دین از طرف دیگر\nموجود است چونکه همشکل و هم مشرب غالب شدن همه نفوس را پسند است . پس ازین\nافکار و خیالات ابتداء چنین بخاطرم آمد که البته این مفسر گمان کرده است که سبب انحطاط\nمسلمانان و موجب پریشانحالی ایشان اعتقادات است و اگر این اعتقادات از ایشان برود باز\nعظمت و شرف نخستین خود را استحصال خواهند نمود ولهذا سعی در ازاله این اعتقادات میکند\nو ازین جهت معذور باشد باز تدبر نموده بخود گفتم که یهودیان بهر کت همین اعتقادات از ذل\nعبودیت فراعنه رسته دماغ جبابره فلسطین را بخاك مالیدند خود را به سلطنت و مدنیت\nرسانیدند آیا این مفسر این را نه شنیده است که عربها از میمنت همین اعتقادات از اراضی\nقفره جزيرة العرب برآمده در سلطنت ومد نيت وعلم وصناعت وفلاحت وتجارت سيد\nو سرور همۀ عالم شدند و فرنگان همین عربهاي معتقدین را در خطبه ها بآواز بلند استاد هاي\nخود می نامند آیا این خبر بسمع این مفسر نرسیده است البته رسیده باشد و بعد از ملاحظة\nتاثیرات عظيمة این اعتقادات حقه و معتقدین آنها نظر بر معتقدين بعقائد باطله نموده دیدم\nکه هندو ها در آنوقتی در قوانین مدنیت و علوم ومعارف و اصناف صنائع ترقی کرده بودند\nکه بزارها (اوتار) و (بهوت) و (دیوتا) و (راكس) و (هنومان) اعتقاد داشتند این مفسر\n*٨*٤*","chars":1975,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02229.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2229","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2229","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}