{"book":"adl0986","page":2227,"text":"(٥١)\n\nشماره (دهم) سال دوم\nمنتخبات نفیسه\n\nاز مسلمانان شرقاً وغرباً وجنوباً وشمالا گوش فرا داشته منتظر و چشم براه است که\nاز کدام قطعه از قطعات ارض واز کدام بقعه از بقاع زمین حکیمی و مجددي ظهور\nخواهد نمود تا آنکه اصلاح عقول ونفوس مسلمانان را نماید و فساد های طاری شده را\nرفع سازد و دوباره ایشان را بدان تربیت حسنه آلهیه تربیت کند شاید بسبب آن\nتربیت حسنه باز بحالت مسرت بخش خود رجوع کنند و من چون بیقین میدانم که حق\nمطلق این دیانت صدقه و شریعت حقه را زائل نخواهد کرد بیش از دیگران منتظر آنم که\nبر حکمت حکیمی و تدبیر خبيري عقول ونفوس مسلمانان بزودترین وقتی منور ومقوم گردد\nازینجهت همیشه خواهشمند آنم که مقالات ورسا ئلیکه درین روزها از قلم مسلمانان\nبظهور می رسد مطالعه کنم و بر خیالات نویسندگان آنها احاطه نمایم شاید\nدر بین مطالعات خود با فکار عالیه حکیمی پی برم که موجب حسن تربیت\nو صلاح و فلاح مسلمانان بوده باشد تا آنکه بقدر توانائی خویش مساعد\nافکار عالیۀ او بوده باشم و در اصلاح قوم خود یار و انباز آن گردم و درین\nعالم بحث و تفتیش از افکار مسلمانان شنیدم که شخصی از ایشان در حالت کبر سن\nو كثرت تجربات سیاحت ممالك فرنگ را نموده و پس از کد و جهد بجهت اصلاح مسلمانان\nتفسیری بر قرآن نوشته است بخود گفتم اينك همان که میخوا ستی و چنانچه عادت سامعين\nامور جدیده است خیال خود را در جولان آورده تصورات گو ناگون در حق آن\nمفسر و آن تفسیر نمودم و گمان کردم که این مفسر بعد از همۀ این تفاسیر کثیره ایکه محد ثین\nوفقها ومتكلمين وحكماء وصوفيه ادبا ونحويين وز ناد قه چون ابن را و ندی وامثال آن\nنوشته البته داد سخن را داده و کشف حقیقت را نموده به نکتۀ مقصود رسیده باشد چون\nکه بر افکار شرقین وغر بین هر دو پی برده است و اندیشه نمودم که این مفسر از برای\nاصلاح قوم خویش حقیقت ماهیت دین را چنانچه حکمت اقتضا می کند در مقدمه تفسیر\nخود بیان نموده و لزوم دین را در عالم انسانی ببراهین عقلیه اثبات کرده و قاعده کلیۀ خرد\nپسندي از برای فرق در میانه دین حق و دین باطل در نهاده است و پنداشتم که این مفسر بلاشك\nتا ثير هر يك ازاد یان سالفه و لاحقه را در مدنیت و هیئت اجتماعیه و آثارهی واحدی از آنها را\n\n۹۸۷","chars":1870,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02227.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2227","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2227","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}