{"book":"adl0986","page":2210,"text":"شماره ( دهم ) سال دوم\nمجله کابل\n( ٣٨ )\n\nعلم و عمل\nاثر طبع جناب مستغنی\n\nتا چند عزیزان همه بیدار و تو غافل\nدر کار جهان عاقل و هشیار و تو غافل\n\nبیهوده چرا تا بکی ای ملت افغان\nعالم همه از علم خبر دار و تو غافل\n\nغیرت نکنی چند که این آدم خاکی\nچون مرغ هوائی شده طیار و تو غافل\n\nبیدار شو از خواب گران چند رقیبان\nخوانند ترا تنبل و بیکار و تو غافل\n\nاین عصر و زمانیست که از فیض معارف\nسنگ آمده هر گوشه بگفتار و تو غافل\n\nبیدار و غیور اینهمه کار آگه و واقف\nتو دنگ و تو بی ننگ و تو بی عار و تو غافل\n\nاندوخت جهان سود ز سودای معارف\nگویند ترا چند زیانکار و تو غافل\n\nانتباه\n\nبملت مینماید درد دل اظهار مستغنی\nبشور و ناله افغان میکند بیدار مستغنی\n\nچسازم چون ندارد ناله بیدرد تاثیری\nوگرنه شور و افغان میکند بسیار مستغنی\n\nبا فغان تا نماید فیض علم و معرفت حالی\nنماید عمر فانی صرف در گفتار مستغنی\n\nفلك فرسا شد اکنون خاکیان میمیرم از حسرت\nکه افغان را بلندی باید این مقدار مستغنی\n\nکه تا جان در بدن در کار ملت میکنم کوشش\nمبادا یکنفس از کار او بیکار مستغنی\n\nزبان در کام خاموشی نبندی تا دم مردن\nزحرف قوم وملت در وطن زنهار مستغنی\n\nتو ئی امروز گلزار وطن را بلبل گویا\nترا باشد بکابل شکرین اشعار مستغنی\n\n٨٧٤","chars":1073,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02210.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2210","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2210","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}