{"book":"adl0986","page":2209,"text":"شماره ( دهم ) سال دوم راز حیات (٤٧)\n\nگفتمش در نظرت معنی انسان چه بود گفت نوری بدل چند تن از دانائی\nگفتم از فیض که آفاق درخشان شده گفت سرزد از مشرق ما مهر جهان آرائی\nگفتمش منزل تحقیق چرا دور نماست گفت سهل است چو باشد نظر بینائی\nگفتمش کس نفتد چون پی افکار بلند گفت دشوار بود رفتن سر بالائی\nگفتمش از چه درین پست مغاک افتادیم گفت تا کشف شود برتر ازین دنیائی\nگفتمش دل زچه بازیچه سودا شده گفت دل مگو آنچه بود دستخوش سودائی\nگفتمش پرتو اسلام جهان از چه گرفت گفت از خلق خوش و از نظر والائی\nگفتمش راه درین دشت پرسور فتست گفت بر جادهٔ دین رو که رسی در جائی\nگفتمش قفل دل از هیچ کلیدی نکشود گفت شاید کند ابروی کسی ایمائی\nگفتمش خاطر خرسند که دارد فرمود هرکه از سود و زیانش نبود پروائی\nگفتمش مردم دنیا زچه مستند چنین نیست جای چودرین محفل و نی صهبائی\nگفت ای بیخبر از مستی پندار و غرور نشه مخصوص نباشد بمی و مینائی\nگفتم آخر زچه رو سر شکن یکدگریم گفت دلهاست زبس سخت تر از خارائی\nگفتمش از چه شفق خون جگر گردیده است چون ندارد غم امروز و نه از فردائی\nگفت پیوسته دلش بر من و تو میسوزد باشدش شام و سحر دیده خون پالائی\nگفتمش دهر چرا همهمه خیز آمده گفت رونق دهر بود همهمه سر غوغائی\nگفتمش هر چه بعالم همه سرگشته چراست گفت هر زنده کند کوشش جانفرسائی\nگفتمش کار پسندیده داناست کدام گفت از دست بود خار کشند از پائی\nگفتم اسرار ترقی جهان چیست بگو گفت قول و عمل و فکر جهان پیمائی\nگفتمش عاقبت سستی و بیکاری چیست گفت از مرگ بدتر زندگی رسوائی\nگفتم اکنون پی بهبود چه میباید کرد گفت کاری که نمانی بغم فردائی\n\n۹۲۳","chars":1374,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02209.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2209","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2209","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}