{"book":"adl0986","page":2199,"text":"شماره ( دهم ) سال دوم کمال اخلاقی ( ۲۱ )\n\nدر برابر تأمین و انتظام امور معاشرتی و مملکتی خود شان از وجود رئیس ناگزیرند .\nدر مسلمانی آزادی طلاق ؛ ازینجا اخذ اساس میکند . بناء علیه رؤسای عائله بامور\nافراد عائله حق مداخله فعلی و فکری را حائز اند . در حالیکه بافعال و افکار کم و بیش مخالفت\nو ممانعت تجویز گردیده است بحس انسانها ادنی درجه هم مداخله جائز نیست\nشرافت آنقسم حس را که مخصوص و منحصر بنفس باشد يك تعدي خيلي عادي هم\nاخلال میکند . چون که : حس ؛ يك امر باطنی بوده در چیزیکه تعلق گیرد اثر آن ظاهر\nنمیشود . ماهیت و حقیقت آن تنها بجناب , عالم الغيوب , و صاحب آن معلوم است .\nاينك : حريت وجدان ؛ با این اساس مبنی است . ديگر يك دین ؛ مضرت فعلی و خارجی\nایقاع نمیکند . و تحسسات و تلقینات آن اگر در نفس سالك آن محصور ماند حرمت کردن\nبآن از واجبات اخلاقیه است .\nبراي هر کس ، حس وقناعت وجدانیه خود او يك چيز عالي ومقدس بوده و تمام\nمعنویاتش مربوط بآن میباشد .\nتجاوز کردن بآن اگر ظاهراً مشروع دیده شود هم این تجاوز در نظر او يك چيز خيلي\nشنيع وخيلي ظالمانه دیده میشود .\nحريت وجدانیه در بعضی صنوف و طبقات هرمات بدرجه که ایجاب کند حرمت\nنشان داده نمیشود در هر طرف دنیا از سبب اختلاف دین ؛ دو گونگی و چگونگی و حتی\nخصومت و تضاد در بین انسانها مشاهده میشود .\nاین حال ؛ از طرف انتریکه باز اینکه بآمال و احترامات مخصوصه گرفتار اند برای\nاستحصال مطلوب خويش يك واسطه قرار میگیرد حتي يك علتی است که بعضاً راحت\nو حضور تمام انسانیت را اخلال می کند .\nچاره که در مقابل این موانع سنجیده شود عبارت از تنمیۀ حسیات انسانیه است\nدر ابنای بشر ؛ اسلامیت غیر از مشرکیت رعایت تمام ادیان را امر می کند .\nذات مقدس رسالت پناهی علیهم الصلوة و السلام در باره غیر مسلمین که توسع آن\nبا مدنیت لازم آید بدرجۀ که حوصله ما قبول نمیتواند اظهار التفات فرموده اند . تنمية يك\n\n٩٦٥","chars":1625,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02199.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2199","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2199","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}