{"book":"adl0986","page":2194,"text":"شماره (دهم) سال دوم مجلۀ کابل (٢٤)\n\nپرده «وا معتصماه» ندا کرده و بیت متنبتی که می سراید:\nلا يسلم الشرف الرفيع من الاذي حتي يراق من جانبه الدم\nو بالاخره امثال این سخنان در عالم عربی سبب از شورشهائی گشته که اقلیدس بهندسه\nخود و بقراط با مزجه خود و نیوتن با جاذبۀ خود و رونتجن با اشعۀ خود نتوانسته اند مصدر\nاینچنین يك هیجان گردند. مجاهدین بنی معروف در آخرین انقلاب سوریه در حالی که گله\nهای توپ فرانسه ها سینه های آنها را هدف ساخته بود؛ نعره ها میکشیدند و واقعات گذشته\nخود را بیاد جنرال غاملان داده می سرائیدند:\n« ممدوح وسامى قبلك خرجوا من السويداء »\nکلمه هاي ( حريت ) ( مساوات ) اخوت وسائر الفاظ زنده ازین قبیل که زمین را\nچپه کرده و بخون آغشته نموده و از اعماق دلهای اسیران ظلم و استعباد برای داد خواهی از زخم\nکاری آن بر می خیزد؛ اگر استدلال های شعری نیست پس چیست؟ آیا نمایشگاهی هیجان\nخیز تر غیر ازین خواهد بود که انسان برادر انسانش را اسیر زنجیر و پامال اقدام\nو دستخوش استثمار بیند و بنگرد که آن بیچاره را مانند گوسفند برای کشتن؛ هی میکنند.\nامروز این نمایشگاه های الم انگیز شعری در شرق؛ کاری میکند که فکر (حقوق طبیعی)\nدر دو انقلاب بزرگ امریکا و فرانسه نموده بود.\nبدیهی است که افکار ؛ باعث عمل و سبب حرکت و انقلاب میشود ولی بمقدار عناصر\nانفعال و هیجان در ان. ( ورد ورس ) شاعر میگوید: هر چه از دل فوران میکند باز\nبطرف دل سیلان مینماید، تا وقتیکه تصویر؛ موسیقی؛ شعر؛ وسایط تعبیر و اظهار است از\nبلند ترین شعور و دقیق ترین نقوش منطبعه بر صفحات دل؛ تا وقتیکه این فنون جمیله جلوه\nگاه و آئینه تأثر طبیعت ما ست که با غم و سرور خویش؛ از ششجهة بما احاطه کرده بی شك\nدر قوۀ دافعۀ اجتماعی مقام اول را میگیرد. هر گاه آدم؛ آن بشر حقيقي بقول ( منسن )\nنخستین شخصی است که آلة ساخت تا نسلش باستعانت آن ؛ مقابله با طبیعت كنند حواء\nحقیقی آنان ؛ هم زنی است که پسران خود را نشیده های شعري آموخت و ارواح خمول\nو فسرده آنان را بدان بیدار ساخت . چنا نچه رك و ريشه اجسام ما ؛ مرکب است از عناصر\n\n٩٦٠","chars":1766,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02194.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2194","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2194","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}