{"book":"adl0986","page":2191,"text":"( ۲۱ )\nشماره ( دهم ) سال دوم مقام شعر در تکوین ملل\nآن که شاهد شنگول خیال شعري با او هم آغوش می‌شود از لباس دينوي که سالها در برداشته برهنه میگردد. علم ؛ انانیت استخفاف مردم، کبر و خود نمائی و بالاخره از تمام اینگونه احساس بیرون آمده و از سر نو طفل تازه ماهمی گردد هر دو گوش بر آواز نغمات خوش آیند همان آهنگها که از ( ان عصر طلائي ) باهتزاز می‌آید. زیر افرشته سعادت هر دو بالش را براین انسان رنجکش گسترده و از بوی دلاویزش که پراکنده میشود سرتاسر این خاکدانرا پاك و پاکيزه میسازد.\nعلمای تربیه و اجتماع اهتمام مخصوصی بتاریخ ادبیات دارند. چه برای نشر تربية اجتماعی و زرنگی فنی میدان فراخی دران می‌بینند. آری ادبیات آئینه ایست که صورت جامعه دران بر تازه ترین طرازی جلوه میکند. چه ادبیات در شکل و ماده خود وابسته و مربوط است براحوال تجدد پرور اجتماعی شعر ابطور جامعه بیشتر شعور دارند. دلهای اینطائفه تارهای حساسی است که بسرعت هرچه تمامتر با حرکات شورش و انقلاب در اهتزاز می‌آید شعر صورت شاعر وشاعر صورت جامعه است. بلکه شاعر بقول استاد ( پایندر ) نقطة مشتعلی است که تمام اشعه پراکنده از حیات اجتماعی که دورا دور آن را درخشان ساخته در آن نقطه بهم پیوست ميشود و از ميزه و خصائص شخصی او كسوت شکل فنی و بیان لفظی می‌پوشد. فیروزمندی شعر در تاثیر بدلهای مردم متوقف است براحوال اجتماعی آنان که درزیر آسمان آن گذاره دارند. اعم از انکه شعر غنائی باشد یا قصصی یا ار شادی یا هجوي يا تمثیلی.\nشعر عربی هم مانند سرود عربی ؛ لبريز حزن و اندوه و درد و گریه است چه تنها از مظالم انسان از قبیل کشت و خون و بی ناموسی‌ها سلب و نهب شکوه ندارد. بلکه از مظالم طبیعت نیز فغان کرده مرضهای کشند ؛ سیلهای تندبادهاي سموم انگيز گرسنگیهاي سخت و روی همرفته سائر حوادث ناگوار واقع در جزیره عرب را با نالش جگر خون کنی يکيك می شمارد. واقعاً جزیره عرب دارای طبیعت مخصوصی است در شدت تاثیر در نفس و بر کشیدن دردانه های شعری از اعماق دلها. ستاره ای درخشانش در آسمان صافی ؛ نظر بدوی را از قدیم چنان بطرف خود حیران و مجذوب ساخته که نزديك است بدون پر وبال بطرف آن پرواز کنند. باديه هاي خشك و خالي از سبزه و گياه آن ساکنین را\n٩٥٧","chars":1880,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02191.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2191","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2191","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}