{"book":"adl0986","page":2169,"text":"شماره (دهم) سال دوم بیان و اقتراح (۳)\nمقابل ندارد. آنوقت چه کند لغت نوی بتراشد؟... فرض کنیم تراشیدن بازي رواج\nبگیرد افسانه زبان بكجا خواهد كشيد؟ یا اینکه لغتی قریب آن تطبیق بدهد. آنوقت حدود\nمعاني لغات بكجا خواهد رسید؟....... و یا اینکه عین آنرا استعمال کند که علاوه بر\nضررهای معلومش این گناهی کمتر از تحقیر عصبیّت و یا انکار قومیّت نیست.\nحقا که گیر آمدن ترجمان در چنین مشکله همان حالیستکه عموم ما در بچالیش مینامند،\nزیرا هر کدام این طریقها را که استعمال کرد گویا تصرفي در يك زبان عمده محيط خود کرد،\nو باز خوار در اینجاستکه هر که ترجمه کند باید این تصرفات را کند.\nاما طريقة توضیح دادن در حاشیه اگرچه یگانه چارة پیشروی ترجمان غمخوار و امین میباشد،\nولی اینرا نباید چاره نامید، زیرا وقتیکه خود لغترا در متن آوردیم گویا در زبان دخیلش ساختیم،\nآنوقت يك عيبش اینکه چارة زبان نشد، باز چقدر دخیل، واز چند زبان دخیل، و برای\nيك لغت چند دخیل باشد. وما که دخیل بسازیم باید خصوصیات طرز تعبیر و آرای خود را مراعات\nکنیم. والا اگر این قید نمیبود مسئله چندان اشکالی نداشت. بلکه استقلال زبانها وجود نمیداشت.\nگویا چقدر مشکل حتی خطرناک است ترجمه کردن، که این راهم باید یکی از اسرار حیاتي بشماریم\nکه هر خوب باندازة خوبي آن مشکل رس باشد، و در ترجمانی یکی از عمده ترین اشکالات آن\nهمین سه فقره میباشد. که عبارت از دخیل - ختن لغت و تراشيدن لغت و تطبیق دادن آن باشد،\nو ما که کلمة لغترا یاد میکنیم اینرا هم باید مد تصوّر بگيريم كه يك كلمه يا لغت علاقه\nبشئونات معیشتی جامعه وطرز تفکیر آن وسلیقۀ آن خصوصاً علاقه بطرز اداي ديروز\nوامروز وفردای جامعه دارد.\nحال جایش آمد كه بپرسيم: آيا يك نفر ولو عالم باشد یعنی اهلیت فهمیدن مطالبیرا\nداشته باشد تنهاييك ذهن خودش میتواند این همه علاقه ها و تماسهای لغترا رعایت و ملاحظه\nبنماید و اگر احياناً بحکم اینکه جزء جامعه است موفق شد وچنین تصرفات عمده و مبهم آزاد\nروان ماند یعنی هر کس سر بخود تراشید و سر بخود تطبیق داد وسر بخود دخیل ساخت\nآيا مطمئن بوده میتوا نیم که دوحصة زبان مکررات نگردد جواب این هر دو سوال نفی است\nوحاجت بدلیل ندارد مخصوصاً وقتیکه اندازة لغتها ئيكه براي تعبير كردن از علوم بكار داريم\n۹۳۹","chars":1911,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02169.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2169","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2169","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}