{"book":"adl0986","page":2144,"text":"شماره ( نهم ) سال دوم مجله کابل ( ۹۲ )\n\nو علمای عصر متحیرند که این را چگونه میساختند ؟ میگویند در قرن پانزدهم طریق ساختن این صنعت را اهل چین میدانستند ، خوشبختانه این قضیه را « سرهربرت جیکسن » حل کرده در پیشگاه انجمن عالی ( شاهی لندن تقدیم و تصدیق آنرا حاصل کرده است . )\nاهل یونان دوهزار سال قبل از پشم گوسفند يك روغن مخصوص میساختند بعد از ویرانی یونان این صنعت مفقود گردید حتی که علمای قرن نوزدهم نیز اثری آنرا دریافت کرده نتوانستند ، این روغن به اسم « لانولین » معروف است .\nمعمارهای رومی روغنی را می ساختند که بمجرد مالیدن بدیوار فی الفور خشك میشد ، بعد از انقراض صدها سال این راز رايك رنگ ساز انگلیسی درسنه ۱۹۰۸ ع از سرنو کشف نموده است .\nصنعتگران رومی شیشه میساختند که قوهٔ الاستیکی میداشت ، این شیشه را يك باشنده فلورانس در ۱۶۱۲ متذکر شده است ، اگر احیاناً معلوم شود قیمت شیشه از طلا و نقره هم بیشتر میگردد .\nولی عین در همان عصر وقتیکه باشنده تیبرس این سطور را مینوشت این صنعت در ایران مروج بود چنانچه در سنه ۱۶۱۰ ع شاه ایران برای فلپ سوم شاه اسپین شش تاجام شیشه دم دار فرستاده بود ، این جامها به هیچ چیزی نمی شکستند .\nبالآخر این اسرار صنعت مفقود شد حتی که چند قرن بعد حالا دو سال میشود این صنعت را دوباره يك عالم آستریائی کشف نموده است ، از خواص این شیشه است که مثل آئینه ( بلور ) شفاف است ولی دم اینقدر زیاد دارد كه يك قاب این شیشه را بواسطه فشار انگشت از شکلی بشکلی میتوان تغیر داده و مثل توپی گرد نمود و اگر این توپ را بقوت كامل بر زمین بزنند نمی شکند بلکه مثل توپ را بری جست و خیز میکند .\nگمان میرود که دنیای موجوده ازین صنعت در آتیه بسیار فائده حاصل نموده وموترها خواهند ساخت که ابداً بیم شکستن در ان نخواهد بود .\nهمچنین در عهد عقیق تیغ های از مس ساخته میشد كه از تیغ های فولادی خوبتر\n\n۹۲۷","chars":1599,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02144.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2144","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2144","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}