{"book":"adl0986","page":2127,"text":"شماره (نهم) سال دوم افغان در هندوستان (۷۹)\n\nبنام سلطان تصنیف نمود ، دربار او مرکز فضلا وارباب فنون بود از قبیل ملا جمیل شاعر ، ملا عودی موزيك شناس ، جبه نام موجد تفنگ و آتش بازی (در کشمیر) سوم نام سراینده در زبانهای کشمیر وهند ، بودی بت نام ادیب مشهور وغیرها ، زین العابدین علما را از هر مذهبی که بود سخت احترام مینمود و او جزیه را باز داشت و اهالی را در مذاهب آزاد گذاشت فقط احراق بالنار نسوان را ممنوع داشت . این سلطان قوانینی وضع و در لوحه های مسین نقر نمود و مفاد آنرا در مملکت تطبیق کرد ، از همین قبیل است عمراناتی که این سلسله در کشمیر نمودند چنانیکه سلطان شهاب الدین وسلطان علاؤ الدین وسلطان سکندر و سلطان زین العابدین شهرهای بنام شهاب الدین پور ، علاؤالدین پور ، شهرتو ( نزديك كوه ماران ) و چندین قصور و مدارس ومساجد وقصبه ها در کشمیر بساختند که مشهور ترین آنهمه قصری بود بر روی جزیره مصنوعی در کول ویری ناگ . جغرافیای سیاسی کشمیر درین عهد وسعت یافت وغالباً ممالك تبت كلان وخورد ، ولایت سوات سواحل راست سند ، چترال وكليكت ، حتى بلورستان ، جزو متصرفات این سلطنت بحساب میرفت ، متاسفانه در اواخر دولت این سلسله غفلت سلاطین و نفاق های داخلی عظمت کشمیر را متزلزل ساخت ، چنانیسکه در عهد سلطان محمد شاه در سال ۸۹۲ هجری انقلابات داخلی اسباب خرابی کشمیر گردید و در سال ۹۳۹ کورکانی ها شهر کشمیر را آتش زدند و پسران شاه سعید حکمدار کاشغر این مملکت را تاراج نمودند ، وهمدرین سال بود که دو دانه ستاره ذوذنب در آسمان وقحط عظیمی در زمین کشمیر پیدا شد ، در سال ٩٤٨ میرزا حیدر ترکان بنام کور کانی ها صدارت اعظم کشمیر را اشغال نمود و در عهد سلطان نازکشاه اختیار امور از کف سلطان برآمده و پادشاهی بازیچه امیال رؤسا و مامورین گردید عاقبت در سال ٩٦٥ حبیب شاه آخرین سلطان این خاندان در دست غازیخان ( منسوب بقبیله لسگر چك ) یکی از امرای خود منقرض گردیده وحکومت بخانواده غازی خان نقل نمود ، این خانواده مؤخرا لذكر نیز در سال ۹۹۵ هجری از طرف اکبر جلال الدین شهنشاه کورکانی هند مستاصل گردیده و کشمیر جزو سلطنت هندوستان شد و این مطلب تا ظهور شهنشاه احمد شاه باباي بزرگ افغان\n\n٩١٤","chars":1860,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02127.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2127","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2127","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}