{"book":"adl0986","page":21,"text":"صفحه ( 14 ) سال اول ـ مجله کابل شماره ( اول )\n\nزبانی شد که آنرا فارسی امروزه شناسند . اولین ادیبی که شعر باین زبان سرود\nاز اهل افغانستان ابوالعباس مروزی است در اواخر قرن سوم هجری .\nعمال عرب برای از بین بردن السنه و آثار این ممالك مفتوحه بی نهایت سعی\nورزیدند . ولی بالعکس سلسله صفاریان نیمروز ( نیمروز نام تاریخی قسمتی از\nافغانستان ) در سیستان به پرورش و نوازش زبان جدید بذل همت نمودند . شعرای\nافغانستان از قبیل ابو شکور بلخی ، محمود و راق ، فیروز مشرقی ، حنظله\nهراتی وغیره در آن دوره بدی خدمات شایان و نفیسی درین راه نمودند .\nاین جنبش اولین ادبی در اواخر قرن سوم هجری واقع شد .\nدر قرن چهارم هجری خانواده سامانیان بلخ برمسند سلطنت افغانستان\nوما وراء النهر عروج کردند ، هرات و بخارا و سمر قند ، پایتخت علم و ادب\nگردید ، اینخانواده ، فارسی جدید را از افغانستان بما وراء النهر داخل نمودند . ،\nشعرای افغا نستان در آن زمینه رنج ها بردند و زحمت ها کشیدند ، تا ادبیات\nفارسی را جمیل ساختند ، از قبیل شهید بلخی ، دقیق بلخی ، مرادی ،\nطخاری و غیره ، ازین ببعد است که ادبیات فارسی تور کستان در جهان فضل\nودانش شهرتی بسزا حاصل نمود .\nسلاطین غزنویه افغانستان در قرن های پنج وشش هجری ، ادبیات فارسی\nکوهستانی افغانی را در منتهای عروج جلال و جمال رساندند ، آری جمال ادبی\nآنعهد ، هنوز نظیری در عرصه گاه جهان ندارد .\nشعرای مشهور افغانستان ، در آن دوره ، موافق بحكم زمان و مکان ،\nسجایا واخلاق محیط و سیاست ، قرایح واستعداد ، نفیس‌ترین معانی را باسلوب خاص\nاین سرزمین در قالب الفاظ ، بامتین ترین صورتی ریختند ؛ در استعاره و تشبیهات\nو ترکیب جملات ، اسلوب خاص ادبی کوهستانی افغانستان را بمنصه ظهور\nآوردند . ازینجا عنوان شعرای خراسان ( اسم قدیم افغانستان که مسلمانان اورا","chars":1544,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00021.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/21","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/21","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}