{"book":"adl0986","page":2099,"text":"شماره ( نهم ) سال دوم مشاهير افغان ستان ( ٥٥ )\n\nبر اصفهان وری آبروی خاندانی اورا محفوظ نگهداشت در اصفهان از علم و هنر خویش یادگارها ئی گذاشت اگرچه حوادث زمان و مشاغل مهمه او را به تعمیر رسد خانه که در نظر داشت باصفهان كامیاب نگر دانید ، بازهم در تسهیلات علم نجوم و حل غوا مضی آن تا اندازۀ زحمات او بهدر نرفت .\n\nالحاصل شيخ الرئیس در محار بة كه علاء الدوله به کرخ ( ۱ ) رفته بود همراه بوده و درارض راه بمرض قولنج گرفتار گردیده وهر قدر بعلاج خویش پرداخت ثمری نه بخشود بلکه در مراجعت علاءالدوله و مسافرت اجباری شیخ درد سر هم ضمیمۀ او شد و در همدان بقولی در سنه ٤٢٧ هـ و بقولی در ٤٢٨ ترك حيات گفت .\n\nبعضی از مورخین عقیده دارند كه در محبس جان سپرده ، الحاصل حضرت شیخ از مردان دانشور و از فلاسفة بزرگ شرق بحساب است که ترقی حکمت و فلسفه در اکثر نقاط مشرق و مغرب مديون فضل و هنر ایشان بوده چه گذارشات حال واحوال و سوانح حيات او درهر تاریخ و تذکره بنظر میخورد ، قیمت و اهمیت شخصی او را دو بالا میسازد گویا شیخ در هیچ زمانی از خدمات نوعی طفره نزده خواه از پهلوهای علمی بوده و یا عملی ہمیشہ الاوقات مصروفیتی داشته و هم آثار قیمتداری که از آنها یا د گار مانده ثابت كننده همین ادعاست که اگر در انزوا بوده یا ندیم پادشاه اگر در کنج محبس به اسارت گذرا نیده و یا در دربار پاد شاهی رتبه وزارت داشته بحضر وسفر هیچگاه از تدوين وتحرير كتب علمی ، فلسفی ، حکمتی ، اخلاقی ، ادبی نظم و نثر در فارسی و عربی فراغتی نیافته چنانچه یکعده كتب مؤلفه ومصنفه مهمۀ او که از ما خذ معتبره چیده شده قرار آتی است :\n\n( شفا ) در حکمت هجده جلد از اجل مصنفات اوست که در ظرف ۲۰ ماه آن را به پایان رسانیده ( قانون ) در صناعات طبیه به پنج کتاب تدوین شده ( انصاف ) که حاوی شرح کتب ار سطوست در ۲۰ مجلد ( حاصل و محصول ) در اجزاء فلسفه که نامه دانش وران ۲۱ جلدش مینویسد وقاموس الاعلام ۲۰ جلد (لغت عرب) پنج جلد (عنوان الحكمه)\n\n۱ — از مبو ط های فارسی است .\n\n۸۹۰","chars":1709,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02099.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2099","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2099","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}