{"book":"adl0986","page":2086,"text":"شماره (نهم) سال دوم مجله کابل (٤٤)\n\nفرزندان قابل و مقتدری تربیه و پرورش کرده وعموم يك ملت را از نتایج علم و عملیات آنها\nمستفید میگردانند.\nامورات مهمه امروزه جهان از نتیجه افکار ودر تحت اداره اشخاصی هست که غالباً آنها\nدر آغوش دارالفنون ها تربیه شده اند .\nاستعداد قدرتی و سعی و مجهودات شخصی البته در يك جماعه اشخاص معدودی را مثل\nبهزاد هراتی یا بوعلی سینای بلخی صاحب فضل و مالك امتیاز میگرداند ولی در صورتیکه از علم\nوفضل آنها دیگران استفاده نکرده و منحصر بخود شان بوده باشد بدیهیست بطور کافی مردم\nازانها مستفید نشده وفیض شان تسلسلی نمیتواند ! بالعكس اگر در مملکتی دارالفنون موجود\nاز ینگونه فضلا پذیرائی و بتعلیم وتربیه یکعده اولاد مملکت اشغال کرده می شوند گویا آنمملك\nوملت درقلمرو خود چندین فضلا وعلمای بزرگی را دارا شده و هر کدام مثل آن ماهرین\nبزرگ مصدر فیوضات عمده خواهند گردید . بدیگر عبارت : دارالفنون ها ناقل فضایل وکمالات\nعالیه انسانهاست که یکطرف این فضایل را ازطبقه اولی بطبقه مابعد میرساند دیگر سو بتوسعه\nاین فضایل خدمت کرده فیضش را جهان شمول و بتکثیر ارباب کمال\nمی پردازد .\nهرگاه وجود دارالفنونها در عالم نمیبود باید پس از مرگ ادیسن معروف امروز\nالكتريك بواقعی یتیم شده و چراغ بشريت بكلي خاموش میگردید .\nهرگاه ما بترقيات فعلي ممالك متمدنه امروزه تدقیق کنیم می بینیم در يك مملکت پرنفوس\nويك ملت مشهور مثل برطانیای بزرگ یا جرمنی وفرانسه فقط يك عده دو هزار نفری\nیا کمتری از تربیه شدگان دارالفنونها هستند که زمام تمام امورات مهمه مدنی واجتماعی مملکت\nخود را در دست گرفته و چرخهای ساکت و بی اراده دیگرطبقات را بگردش میآورند .\nاین عده ها درآغوش دارالفنون ها تخصص وبصیرت کامله در امور حاصل کرده وفکر\nو اعمال آنها مستقیما مملکت شانرا مستفید وملت شانرا آسوده و نیکنام میگرداند .\nیکی از اسرار مهمه ترقيات مغرب زمین امروز همین موضوع است یعنی ملل مذکوره\n\n۸۷۹","chars":1649,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02086.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2086","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2086","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}