{"book":"adl0986","page":208,"text":"صفحه ( ۱۹ ) سال اول ـ مجله کابل شماره ( ٤ )\n\nمثنوی عرفانرا که یازده هزار بیت است در سنه ١١٢٤ نظم نموده و این بیت تاریخ ختم آنست : ـ کرد تاریخ او نیاز کزام هدیه ذو الجلال\n١١٢٤\nوالا کرام ولی تاریخ نکات و مثنوی طور معرفت و غیره تالیف او معلوم نیست غزلیات مرزا از قبیل اشعار غنائی وعرفان او قصصی و تمثیلی و رباعیاتش شرودی ( حکمتی ) وطور معرفت وصفی و طلسم حیرت او را اگر منظومه از روحیات قرار دهیم شعر تعلیمی است با وجود آن تصوف روح کلام اوست .\n( سبك مرزا ) مرزا در سبك هند كه مخترع آن بقول بیشتر تذکره نویسان بابافغانی است جاده نویی پیمود سبك هند یا شعر خیالی را بعد از فغانی ، ظهوری ، عرفی ، نظیری ، سلیم ، طالب ، قدسی ، صائب وكليم و سعتی بخشیدند . تا دور بمرزا رسید این نابغه از فکر عمیق اختراعات تازه و ترکیبات بدیعی بامضامین جدید روی کار آورد و شعر را بمعنی کلمه طوری استعمال نمود که عقل اعجوبه فکر را بهت میزند . مضامین تازه و ترکیبات نو بقدری در کلام اوست که در کلام دیگران یافت نمیشود این ترکیبات کلامش را دارای روانی و تاثیر مخصوصی ساخته غزلهای او در بحور قليل الاستعمال مانند بحر کامل و غیره بسیار است وازان قدرت خداداد او بیشتر ظاهر می شود :\nبحر کامل\nزلب فصيح و قاپسان بحديث کین ندهی زبان\nستمست حنظل اگر کشی بترازوئی که شکر کشد\nنگرفت گردنه آسمان سر راه هرزه خرامیم\nمگرم تأمل نقش پا مژه به پیش نظر کشد","chars":1206,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00208.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/208","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/208","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}