{"book":"adl0986","page":206,"text":"صفحه (۱۷)\nسال اول - مجله کابل\nشماره (٤)\n\nکه بیدل عبدالقادر است ، یعنی اسم ( القادر ) مربی اوست واو بنده و مظهر\nآن اسم است و میتواند ترا بپاداش این گستاخی برساند مرزا در مثنوی طور\nمعرفت هم نام از شکرالله خان می برد این مثنوی در تعریف ( کوه بیرات ) است\nو در وقتیکه با شکرالله خان در آنجا رفته باستقبال او این مثنوی را گفته :\nکنون در کوه بیرات آب و رنگی است - که هر سنگش بدل بردن فرنگی است\nکل رایات شکرالله خانی - بفرق آن زمین کرد آسمانی . و در آخر طور معرفت\nگوید : عصای من درین گلگشت مقصود - نسیم فیض شکرالله خان بود\nو گرنه من کجا کو بر فشانی - سر بشکی بودم آنهم بی روانی\nدرین گلشن خرامی داشت کلکش - که پیوستم من بیدل بسلکش\nکلامش گشت سر مشق خیالم - ازان سرچشمه جوشید این زلالم\nدو روزی در پس زانو نشستم - خیالی را بهاری نقش بستم\nبیجش آخر این مکتوب منظوم - بطور معرفت گردید موسوم\nاگرچه مرزا با شکرالله خان وسائرین مشاعره ومکاتبه داشت ولی هیچگاه\nبطمع صله وبخشش مدح کس ننمود . از کلیات ضخیم او این سخن ظاهر است\nکه بآن بزرگی و احاطه برانواع سخن از قسمت مدح عاریست عوض آنکه\nدر قصاید غرای طولانی گریز بمدحی کند یادر مثنویهای متعدد ( جز طور\nمعرفت ) نام از ممدوحی برد شعرای طماع را تعریض کرده ودر قصیده میگوید:\nبیدل من آن نیم که شوم تاجر کمال - جائی که خاص وعام سخن راست مشتری\nدر عرصه بیان نفسی گرد میکنم - بی دعوی فضیلت و لاف سخنوری\nمحکوم بی نیازی شوقم نه محو فکر - آزادم از تخیل او هام گستری\nاز هیچکس نیم صله اندیش بیش وکم - مداح فطرتم نه ظهیرم نه انوری","chars":1344,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00206.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/206","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/206","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}