{"book":"adl0986","page":2055,"text":"شماره ( نهم ) سال دوم دین اسلام ( ١٧ )\n\nثبوتش هم باید بطریقی باشد که قطعی ویقینی بوده باشد و این طریق قطعی یقینی تنها قرآن است اجمالا وتفصیلا. بلی در احکام عملی ظن و گمان کفایت میکند. شرح مواقف ج ۱ - ص ٣٨ موافقات ج ٤ ص ٣.\n\nو گویند: نسخ در مسائل علم کلام نمیباشد و در مسائل فقه میباشد.\nاختلاف در شیون احکام عملی بین مسلمانها مانند اختلاف امور اعتقادی نیست و خطری ندارد. و آرای مختلفه در احکام را مذاهب میگویند. پیروان هر مذهبی اعتقاد دارند که مذهب خود شان، صوابست و احتمال خطا دارد ومذهب غیر خطاست مگر احتمال صواب داشته بلکه بنظریهٔ بعضی حق در مسائل اجتهادی متعدد میباشد یعنی خدا یتعالی مردم را ببذل جهد مکلف فرموده تا بکوشش و فکر حکم حق و صواب را بیابند و چون پس از فکر و کوشش امری را حق دانستند امر مذکور نسبت بخود شان واقعاً حق بوده عدول از ان روا نیست. اما در امور اعتقادی اختلافی نیست که سبب تفرقه و تکفیر در بین مسلمانها شود. در مسئله های اعتقادی حق یکی است و غیر آن باطل است. نیکوترین فرضها برای شخصیکه اعتقاد باطل دارد عذر آوری است از عقیدهٔ باطل خودش تا از عذاب آن نجات یابد. ( فصول البدائع فى اصول الشرائع ) ج ٧ ص ٤١٧ - ٤٢٤ .\nنفس اعمال بدنی را باعتبار صورت ظاهری ابداً قیمتی نباشد بلکه قیمتش وابسته به نیت وهیئت نفسانیست که مصدر اعمال است. ( رجوع بحجة الله البالغه) ج ۱ ص ٤\nو از آیهٔ كريمه « لن ينال الله لحومها ولادماء ها ولكن يناله التقوا ى منكم . . . » سورهٔ حج .\nو حدیث مشهور ( انما الاعمال ( ۱ ) بالنیات وانما لكل امرئ ما نوی ) نیز برمی آید که ثواب اعمال وابسته به نیت بوده صورت ظاهرش را اعتباری نباشد.\n( شيخ مصطفى عبد الرزاق )\n(۱) حدیث فوق را قسطلانی متواتر میداند ، امام شافعی واحمد میگویند: ثلث علم در ین حدیث داخل می شود واز حدیثهائی است که میتوان مدار اسلامش گفت وازینجهت سر عنوان اکثر کتب حدیث گردیده .\n٨٥٢","chars":1626,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02055.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2055","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2055","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}