{"book":"adl0986","page":2018,"text":"شماره (هشتم) سال دوم مجله کابل (۹۸)\n\nکلیم : به یغما برد دین و دل که دست انداز ناز است این نهادم سر بکف من هم که تسلیم نیاز است این\nگرامی : وقار اکاریستم جان برافشاندم نیاز است این بخون نامرادی غوطه ها خوردم نماز است این\nصائب: گل اندامی که میدادم بخون دیده آبش را چسان بینم که گیرد دیگری آخر گلابش را\nگرامی : پلا در هر شکن پیچیده زلف نیمتابش را اجل در يك گریبانست چشم نیمخوابش را\nاجل در يك گریبان با چشم چندان معنی ندارد باید میگفت اجل با چشم نیمخوابش از يك گریبان سر کشیده چه از يك گریبان سر کشیدن در اصل کنایه است از کمال اتحاد در بین دو نفر و شاید مولانا هم میخواست چشم نیمخواب را در جا نستانی با اجل متحد نشان دهد ولی رعایت قافیه لفظ سر را از خاطرش فراموش ساخته و تنها گریبان بدست او مانده و از همین غزل اوست بیت ذیل :\nزمین بوسم اسیرم تو نیازم حلقه در گوشم تبسم را تکلم را تغافل را عتابش را\nتکرار ( را ) درینمصرع بسیار ركيك مینماید و رکاکتش بحدیست که مصرع را از لهجهٔ فارسی بدر ساخته کاش بجای ( را ) کلمهٔ ( هم ) را مکرر می آورد که حرف عطف و برای ربط است و اینجا هم محل ربط بوده بر خلاف را که افادهٔ عطف نمیتواند بر علاوه ضمیر شین هم در عتاب بیجا معلوم میشود و در صورتیکه هم عوض را می آمد هم این نواقص بر طرف میگشت و هم مصرع فی الجمله سرو صورتی پیدا کرده از حال موجود اندکی بهتر مینمود و از همه بهتر تکرار باو اسقاط ضمیر شین بوده باید و چنین میگفت : به تبسم به تکلم به تغافل به عتاب . مگر درینصورت تغییر قافیه و اختلاف وزن در بین هر دو مصرع پیش می‌آید و نیز موهم توارد میشود با کلیم درین بیت : به تکلم به تبسم بخموشی بنگاه - میتوان برد بهر شیوه دل آسان از من و از منقبت اوست : علی اللهم رمز علی از من چه میپرسی - علی در هر مکانستى علی در لامکانستى\nاگر بیت فوق تأویل یا حمل بر غلوی شعری نشود اینچنین عقیدهٔ باطل از امثال مولانا دور مینماید . بر علاوه دخول «در» که حرف ظرف است بر (لامکان) دور از صحت است .\nاز قصائد اوست در مدح :\nحضرت ظل آله قیصر انگلندو هند جارج شهنشاه ماست خسرو مالك رقاب\nجارج سلیمان بود زیر نگین شرق و غرب رشك جم و کیقباد غیرت افراسیاب\n\n۸۲۷","chars":1860,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02018.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2018","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2018","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}