{"book":"adl0986","page":2013,"text":"شماره (هشتم) سال دوم\nانتقاد\n(۹۳)\n\nتقریظ و انتقاد\n\nانتقاد\nبقلم جناب قاری عبدالله خان\n\nبعضی از چیز نویسان کم تتبع در آخر کلمات تنازع، تبادل و امثال آن (ها) زیاده کرده تنازعه، تبادله و غیره مینویسند مانند بحث تنازعۀ چین و چاپان در جینوا، حال آنکه این گونه اسمها یکرقم مصدر عربی هستند و آنها را مصدر باب تفاعل میگویند. مصدر باب تفاعل جز همین يك صورت که وزن تفاعل باشد صورت دیگری ندارد و در آخر آن ابداً (ها) نمی آید. زیاده کردن ها در آخر آن از بعضی نویسندگان دانشمند سهو الفکر یا سهو القلم خواهد بود و نمیتوان این زیادت را در ذیل تصرف و تفریس قرار داد. چه در کلمات از برای تخفیف یا آرایش زبان میباشد وغالباً تصرف در کلمات بواسطۀ تبدیل حرفی بحرفی یا حذف کردن حرفی صورت میبندد و چه تخفیف درین صورتها حاصل میشود چنانچه پیش نوشتیم که ها لفظ: کلمه، عالیه و غیره را در فارسی به های مختفی بدل میکنند یا همزۀ اجرا و صحرا را حذف می نمایند. و همچنین در تفریس تبدیل حرفی بحرفی یا تخفیف آن میباشد مانند لفظ (ادیره) که در اصل خطیره و کلمه ایست عربی و عوام خا وظا آنرا بالف و دال بدل کرده اند وظاهر است در لفظ ( ادیره ) نسبت به ( خطیره ) تخفیفی حاصل است پس تصرف یا تفریس در کلمه بسبب حصول تخفیف یا آرایش زبان است و در صورتی تخفیف یا آرایش حاصل می شود که ادبا در کلمۀ تصرف یا تفریس روادارند یاعوام مطابق لهجۀ زبان تصرفی در ان نمایند. بلی تصرف\n\n۸۲۲","chars":1228,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02013.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2013","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2013","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}