{"book":"adl0986","page":1983,"text":"شماره ( هشتم ) سال دوم افغانستان و دارالفنون ( ٦٩ )\n\nبلیه مغول یعنی قرن ١٣ مسیحی مرجع محصلین آسیای میانه حساب میشد ، در هنگامیکه\nمغل در سرتاسر قسمت های معموره آسیا حکومت مینمود باز میتوان اکادمی نگارستان\nهرات را در قرن پانزده مسیحی بمثابه آخرین دارالفنون صنعتی آنزمان در افغانستان\nشمار کرد .\nاز قرن ( ١٧ ) که علوم وفنون مقدسه تمدن جدیدی را در ممالك غرب فرا هم میکرد\nوبدبختانه ملل آسیا در گرداب غفلت و نفاق غوطه ور بودند وطن افغانستان نیز گرفتار\nانقلابات ومحارب عظیم وکشمکش های سیاسیات داخله وخارجه بوده دیگر موقعی نیافت\nتا قامت فراز کند و قدمی در راه این تمدن جدید بردارد ، در قرن مسیحی دولت شهنشاهی\nافغانستان هنوز مشغول جهانگشائی بوده که قرن نوزده رسیده و سلطه مغرب در\nممالك جوار اوپهن گردید ازان بعد است که تا نیمقرن بیشتر دیگر افغانستان را\nجنگهای خارجه وداخله مجالی برای نشر علوم و معارف نداد ، در اوقات آخري اعلیحضرت\nشیر علیخان پاد شاه افغانستان فرصتی جسته و دستی بتاسیس مکاتیب جدید و نشر مطبوعات\nیازید ولی این دولتی مستعجل بود که در فرصت کمی از نظر ها پنهان ومملکت دوباره دوچار\nبحرانات سیاسیه و گرفتاریهای زایدالوصفی گردید .\nاز سال ١٩١٩ که دوره جدیدی در تاریخ افغانستان آغاز میشود ملت افغان از همه\nبیشتر به نشر علوم ومعارف وتاسیس مدارس همت گماشته و تا جائیکه توانستند درین راه\nدریغی نور زیدند .\nاما هنوز افغانستان خود را بمراحلی از داشتن بدارالفنون ملی دور ومحروم میدید ،\nخوشبختانه در اختتام اغتشاشات داخلی سال ١٣٠٧ هجری و طلوع دولت درخشنده نادري\nاينك مي بينم مقدمات تاسیس دارالفنونی در مملکت افغانستان تهیه شده واراده سنيه شاهانه\n( ٢٣ - حوت سال ١٣١٠ ) راجع به تخصیص عمارات دارالامان برای دارالفنون\nافغانستان ، در اول عقرب سال جاري از قوا بفعل آمده و افتتاح شعبه از دارالفنون\nبنام « فاکولته طبي » در قصر دلکشا رسماً بعمل رسید که تفصیل افتتاح این فاکولته\n\n۷۹۸","chars":1663,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01983.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1983","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1983","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}