{"book":"adl0986","page":1982,"text":"شماره ( هشتم ) سال دوم\nمجله کابل\n( ٦٨ )\n\nمتفرقات\n\nافغانستان و دارالفنون\n\nمملکت افغانستان یکی از تاریخی ترین ممالک آسیائی و از قرن های قدیمی منشا و مظهر تمدن های مشعشعی بحساب رفته است معلوم است هر تمدنی بر اساس علوم و فنون قایم بوده قیمت و وسعت این تمدن ها نیز باندازهٔ حدود معارف آن متناسباً آشکار گردیده است افغانستان قدیم بعد از انکه اولین نمونهٔ ادبیات خویش را کتاب اوستا در صحنهٔ مشرق تقریباً سه هزار سال پیشتر انتشار داده و در دورهٔ یونا نیان تمدن باختری را بظهور آورده از آسیای وسطی بسط داد وقتی رسید که بزرگترین مکاتب صنایع مستظرفهٔ عالم را در قلب خود گندهاریا ( ولایات کابل و جلال آباد و پشاور ) ایجاد نمود و این همان دارالفنونی است که صنعت نفیس گریکو بودیک از انجا در سرتاسر مشرق زمین انتشار می یافت و آوازهٔ این صنعت هنوز در گوشهای ملل متمدنهٔ جهان طنین انداز است. بعد از انکه تمدن قدیم افغانستان با قرن اولیه مسیحی یکجا باختتام رسید و دین اسلام در صحنهٔ مملکت قدم نهاد باز ملت افغانستان یا پاک ترین عناصر آریا بايجاد يك تمدن جديد اسلامی قد علم نمودند و درین راه زحمت ها کشیده بلاد وطن را مرکز علوم و فنون قرار دادند از انجمله است دارالفنون های که در علوم شرقیه عربیه در بلخ و هرات و غزنی یکی پی دیگری تاسیس گردیدند ، این دارالفنونهای افغانستان در آنعهد تا ظهور\n\n٧٩٧","chars":1176,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01982.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1982","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1982","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}