{"book":"adl0986","page":1811,"text":"شماره ( هفتم ) سال دوم تنزل و انحطاط اسلام ( ۲۷ )\n\nو امرا مخصوص بوده کنون در مکاتب خصوصی محدود نیست و نه فعلا در کتاب های\nپاک مقفل بوده که بدون روحا نیون کسی دران اشتغال نداشته باشد و نه علم مطلق از اسرار\nالهی بشمار میرود که جبهه فهمیدن آن انسان بالهام و کشف الصد ور احتیاج داشته باشد بلکه\nسائنس تمام سلاسل و قیوداتیرا که متذکر شدیم شکستانده و آزاد گشته است اصول و عقائد\nفلاسفه که سابقاً در دما غهای شان متمرکز و جایگیر بوده حالا بزبان بچه ها جاری است\nو سخنانیکه سابقاً ممنوع قرار داده شده بود حالا علنا در محافل و مجالس نقل میشود درین ایام\nعلم نظری نمانده بلکه آسان و دلپسند و هر دلعزیز بوده خانم ها کتب تصنیف میکنند،\nطلاب بر فلسفه ارسطو و افلاطون بحث میرانند، نظریات نیوتن، فلسفه بیکن، و تحقیقات\nکوپرنیک راجع بکرویت زمین در افکار و معلومات مردم تغییرات مهمی وارد نموده است\nدر اخبار و مباحثات علمی حتی حمال ها و مز دوران سخنان علمی را میفهمند، دهریت ولا-\nادریت بمثل و با منتشر شده است، در چنین حالت دقیق علما و نیز اشخا صیکه دوست نادان\nدینند فقط به تاسف و کف افسوس سودن قانع اند مگر حامیان عاقل دین بنیاد دین را بر علم\nو فطرت قائم نموده عقائد دینی را مطابق علم و فطرت ثابت میکنند و هم مسلم است که\nنمیتوان روی زمین را از وجود اشخاص متزلزل العقیده پاک نمود پس بطور حتم باید\nاساس و بنیاد مذهبی بر مسائل علمی و فنی گذاشت.\nحضرت خداوند کریم یگانه هادی نوع بشر حضرت محمد صلعم را هنگامیکه جهة هدایت\nبندگان خود مبعوث فرمود برای شان آیه کریمه ( ادع الی سبیل ربك بالحكمة\nو الموعظة الحسنة و جادلهم بالتی هی احسن ) را نازل فرموده یعنی بهمدستی حکمت یا موعظة\nدلپذیر مردم را به صراط المستقیم دین مبین اسلام دعوت نمائید و مردما نیکه از راه بحث\nو مباحثه در دین اسلام داخل میشوند عقائد اسلامی بطریق مجادله ذهن نشین شان گردد.\nدر چنین زمانیکه اقوام اروپا بدرجه در علوم و فنون ترقی نموده که مانند ماهی در تحت\nبحر سباحت میکنند و مثل پرنده ها در هوا طیران مینمایند بعضی علما طالب علم فلسفه\nو سائنس را تکفیر و تدهیر میکنند و هیچ کس یارای آن ندارد بایشان مقابل شده در کدام\n\n٦٥٦","chars":1852,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01811.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1811","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1811","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}