{"book":"adl0986","page":1800,"text":"شماره ( هفتم ) سال دوم مجله کابل ( ۱۸ )\n\nاز زمان امیر معاویه تا آخر قرن موجوده سلاطین مختلفه با سجیه و اخلاق متفاوت در صفحات تاریخ جلوه میدهند چنانچه سلطانیرا سریر آرای سلطنت می بینیم که مسلمان راسخ العقیده و متشرع بوده فوق العاده وطن پرست و در اجرای اوامر و نواهی ساعی و جاهد است ، قلباً و روحاً محب علم و دین و درجه منتهی متقی و پرهیزگار است . باندازه که از بیت المال نیز جهت معیشت خود چیزیرا قبول نکرده به فعالیت خود زندگانی خود را اداره میکند .\nكذا سلطان دیگری بوجود میآید که تماماً بعدالت ووطنیت وغیره بیعلاقه و عمر خود را با سراف و تبذیر ضائع میکند .\nخون چشم بیوگان است آنکه در وقت صبوح مهتران دولت اندر جام و ساغر کرده اند\nمثلیکه معلوم است این رویه باعث اضمحلال بسی سلاله ها گردیده چنانچه از آل طاهر سوال کردند علت انقراض خانواده شما چه بود گفتند ، باده پیمائی شب و خواب صبح ، مصاحبین شاه نیز مصروف هوا و هوس بوده قدم بر قدم شاه میگذارند در اثر این در کل امور دولتی بی نظمی آشکار میگردد به شکایت مظلومین احدی نپرداخته در هر گوشه مملکت فتنه و فساد ظهور میکند .\nپادشاهان قوی بر داد خواهان ضعیف مرگ در گاه را سد سکندر کرده اند\nصحفات تاریخ از تذکر عیاشی محمد شاه گورگانی شاه دهلی و بسی سلاطین دیگر مملو است که چگونه بیت المال را که حق مشروع ملت است به طرق نامشروع صرف نموده اند و هم منازعات و جنگهائیکه بین سلاطین مختلفه ممالك اسلامی بوقوع پیوسته سبب و عامل بزرگ ضعف اسلام شمرده میشود این حالات را به نو به در تاریخ شرق مشاهده مینمائیم و یکی از علل بزرگ تنزل وضعف اسلام همین سلاطین بی استعداد و عیاش بوده که متدرجاً از اقتدار اسلام بجز نام و نشان اثری نگذاشتند .\nمسلم است سلاطین مستبد بین دوست و دشمن امتیازی نگذاشته با ناصح مشفق خود از روی بغض و کین در صدد ایذاء می برآیند چنانچه فاصل پاشا وزیر سلطان عبدالعزیزخان\n\n٦٤٧","chars":1622,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01800.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1800","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1800","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}