{"book":"adl0986","page":1793,"text":"( ۱۳ )\nتنزل و انحطاط اسلام\nشماره ( هفتم ) سال دوم\nحق بود که آغاز ضعف مسلمانان و تفرق آنها را از شروع آن تعلیمات فاسده ارائه بگیرند\nو هم علامه داکتر اقبال که ترجمان حقیقت است چنین مینویسد :\nلا اله گوئی بگو از روی جان تا ز اندام تو آید بوی جان\nمهر و ماه گردد ز سوز لا اله دیده ام این سوز را در کوه و کاه\nاین دو حرف لا اله گفتار نیست لا اله جز تیغ بی زنهار نیست\nبا پشیزی دین و ملت را فروخت هم متاع خانه و هم خانه سوخت\nلا اله اندر نمازش بود و نیست ناله ها اندر نیازش بود و نیست\nنور در صوم و صلوة او نماند جلوۀ در کائنات او نماند\nآنکه بود اله او را ساز و برگ فتنه او حب جان و ترس مرگ\nرفت از او آن مستی و ذوق و سرور دین او اندر کتاب و او بگور\nتا جهاد و حج نماند از واجبات رفت جان از پیکر صوم وصلواة\nروح چون رفت از صلوة و از صیام فرد ناهموار و ملت بی نظام\nسینه ها از گرمی قرآن تهی از چنین مردان چه امید بهی\nاز خودی مرد مسلمان در گذشت ای خضر دستی که آب از سر گذشت\nبجاست صاحب ذوقی که طالب ادب و نظافت حقیقی باشد و تعلیمی جوید که بنده را در زندگانی\nدنیا وحیات آنجهانی بکار آید و ازالواث و رذائل که در بعضی از شعب تمدن جدید بر روی\nکار آمده صیانت نماید تا بعد از تعمق و تدقیق بروی روشن شود و بذوق سلیم دریابد\nکه در زندگانی دنیا در راه در یافت و پاک داشتن جوارح از خیانت راهی سلیم تر از طریق\nمسلمانی نیست و نفرین بران عقول و افهامی که اسلام را مانع تمدن و منافی ترقی شمرده یکبارگی\nترك طريق حق نموده در بادیۀ ضلالت خود را پرتاب کند . میتوان گفت بعضی از مسلمانان\nبی علم و عالمان بی عمل مسلمانی را زیان زد خاص و عام نموده منفور عالم نمودند در هیچ دین\nوروش چندانی که در مسلمانی در باب ترك رذائل و نگهداشت جوارح از خیانت و کذب\nوریا و رعنائی توصیه شده نخواهد بود .\nچند انکه دین مقدس با تفاق وجهد و کوشش و رحم و دلسوزی و شفقت و اظهار حق\n٦٤٣","chars":1620,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01793.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1793","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1793","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}