{"book":"adl0986","page":1720,"text":"شماره (ششم) سال دوم\nعلم و تکامل بشر\n(63)\n\nدارا میشود لهذا لازم است قبلا در مدت قلیلی علومی را که نتیجه صرف وقت وزحمات\nدیگران است تحصیل کرده واران استفاده نماید.\nمثلا: سیاحی تن بزحمت مسافرتهای خطرناکی داده تا جغرافیای قطبین یا یکی از قطعات\nعالم را معلوم کرده مخترعی عمر عزیز خود را صرف کشف و ایجاد امور الکتریکی ساخته،\nحکیمی راحت وحیات خود را وقف مطالب شیمی کرده پس کسانیکه درین رشته ها میل\nدارند معلومات و سابقه داشته باشند لازم نیست این مطالب را مجدداً مثل علمای اول تعقیب\nکنند بلکه تا جائیکه آن مطالب روشن است بی زحمت دقت میتوانند از آثار آنها\nاستفاده نمایند.\nبازهم: وقتا که ما بتاریخ حیات اقوام گذشته مراجعه میکنیم می بینیم علم در تکامل بشر\nبچه اندازه مصدر افادات مهمی گردیده و چگونه انعکاس این افادات علوم را وسعت و\nترقی بخشیده است! مثلا: انسان ابتدائی یعنی انسان قبل التاریخ بعریانی میزیست، احتیاج\nحر و برد احساس وی را برای رفع این زحمت تحريك نمود، عقل تدارک این احتیاج را\nاز پوست حیوانات یا برگ نباتات تجویز کرد، این تجربه كوچك تدریجاً انسان را بتدارك\nملبوس اجبار نمود بالآخره تکرار این عمل وتدقیقات فکریه وعقلیۀ انسان در اطراف آن\nعلم نساجی را بمیدان کشیده، انسانها در تهیه مواد قابل اینکار برآمدند تا اینکه رفته رفته\nملبوسات پوست حیوان را بحریر و دیبا تبدیل داده توانستند. كذا انسان ابتدائی بمقصد\nامنیت و رفع پاره حوایج مجبور شد آلات و افزاری از سنگ درست کند، این ملکات\nوتجارب آخراً فکر واقتداری را در انسان تولید نمود که دست در صنایع فلزی پیدا کرده\nو تدریجاً بسی اسباب و وسایل معاشرتی خود را از فلز درست نماید وقس على هذا.\nامروز تجارب مختلفة بشر در مورد مواد طبیعی یعنی هر چیزیرا مورد امتحان ساختن\nو ازان ها کار گرفتن یکمقدار علوم بزرگی را از قبیل شیمی و تخنيك و غیره بوجود آورده\nکه بشریت بوسیله آنها میتواند خیلی حوائج مهمۀ حیاتی را رفع کرده ومصدر افادات بزرگی\nدر عالم واقع شود.\n\n592","chars":1692,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01720.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1720","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1720","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}