{"book":"adl0986","page":1709,"text":"شماره ( ششم ) سال دوم مجله کابل ( ٥٤ )\n\nتو ازربا عمال سایر طبقات انسان موجب وعلت صناعت آن طبقه نخواهد شد چنانچه نفس\nآن احتیاج در سائر طبقات علت وباعث اعمال و حرف می شود بجهت آنکه اولا خود\nاحتیاج باعمال سائر طبقات اقتضا نمیکند مگر عملی را که معادل سائر اعمال بوده باشد در\nشرف و قوت و صعوبت و دشواری چو نکه مقصود درین هنگام مجرد مبادله خواهد بود\nوما مقدار شرف صناعت فکریه وقوت و دشواری آنرا بیان کردیم وثانیاً احتیاجات\nاین طبقه باعمال طبقات دیگر فی حدی ذاتها بسیار کم است زیرا آنکه غالب احتیاجات\nمردم بیکدیگر از برای کمال در معیشت وزینت در ملابس وزخرف در مساکن وتانق\nدرماکل و توغل در شهوات است وارباب این طبقهٔ راسعه عقل از تلذذات ملابس\nموشحه ومساکن مزخرفه منزه ساخته و اعمال فکر واستعمال مجموع عصبی موجب فتورسائر\nاعضا وجوارح آنها گردیده ایشانرا از تانق در ماکل وتوغل درشهوات محروم نموده است\nخصوصاًکه این جماعت علی الدوام سرمایهٔ شهوات وتلذذات را که شیلبوبیه و جوانی بوده\nباشد در راه طلب علوم ومعارف صرف مینمایند پس واجب شدکه سببی فعال وباعث دیگری موثر\nباحتیاج این گروه منضم شود تا آنکه این مجموع علت صناعت فکریه توانند شد وچون اعمال\nبدنیه و افعال نفسانیه استقراء شود هیچ عملی فعال وهیچ فعلی موثر درآنها یافت نمیشود که ضمیمهٔ\nاحتیاج آن فرقه شده متمم علت تامه اعمال فکریه گردد دیدار دان جماعت را برتحمل بار گران\nوحمل ثقیل این صناعت مگربحمدت حقه واعتراف بشرف علم وتبجیل وتوقیر وتعظیم و تفخیم\nارباب آن چنانچه شاید وباید و تجربه نیز برحقیقت این استنباط دلالت میکند زیرا آنکه\nمشاهده میکنم که کثرت علوم ومعارف و وفور علماء وفضلاء وبسیاری مولفات ومصنفات\nدر ممالك باندازهٔ شرف منزلت و عظم مقدار اهل علم است در نزد اهالی آن ممالك حتى\nدر بعضی بلاد چون شرف خدا و ندان معارف بدرجهٔ رسیده است که هیچ شرف\nو عزتی بدان پایه نتواند رسید وجمیع مراتب پیش آن مرتبهٔ جلیله پست و حقیر گردیده\nاست علم را چنان صعود وعروجی حاصل شده است که پس ماندگان عالم انسانی بنظارهٔ\nرصدیهٔ خیال هم ادنی پایهٔ اورا دیدن نتوانند وتالیفات وتصنيفات آنقدر بسیار گردیده است\n\n٥٨٣","chars":1832,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01709.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1709","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1709","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}