{"book":"adl0986","page":16,"text":"صفحه ( ۹ ) سال اول ـ مجلۀ کابل شماره ( اول )\n\nوقصاید با طراوت متنبی است که مناظر زیبای تمدن عباسیان در پیش چشم\nجولان میکند ، همچنین از خلال کلمات ایلیادای هومیروس ( شاعر مشهور اساطیری\nیونان ) است که میتولوژی های ( اساطیر ) خیال آلود یونان با روح پر نزاکت\nخود تبسم مینماید و از آثار ولتر ( شاعر وفيلسوف فرانسه ) است که روح\nفسرده و مخنوق اهالی عصر استبداد فرانسه میتراود ، و كذا از اشعار و آثار\nبوجود آمدهٔ هر زمان و هر محیط است که کیفیات اجتماعی ، سیاسی ، اصول معیشت\nوزندگانی آن قوم و آن محیط بخوبی معلوم و ادراك میشود .\nزیرا : در هر زمان و بهر محيط ، ادبیات در زیر تأثیر و نفوذ جامعه بوده\nحسب الاقتضاى محيط و وقت رونق تازه بخود گرفته است .\nاقوام وملل حیه که بر نفوس و اذهان ملل و اقوام دیگر تسلط کردن\nمیخواهند ، بتوسط ادبیات است ، که میتوانند ، اخلاق ، مدنیت حتى ديانت\nخودرا در افكار و روحانيت آنها تزریق میکنند .\nاگر حقیقت این قضیه را معلوم کردن بخواهیم ، مجبور میشویم ، که اوراق تاریخ\nاستعمار آنها را زیر مطالعه قرار بدهیم ، تا کیفیت نفوذ و استیلای آنها ظاهر کردد\nمثلاً اگر نفوذ ، رسوخ وتمكن دين مقدس اسلام را در شرق وایران زیر مطالعه\nبگیریم ، می بینیم ، که عامل مهم آن بهترین نمونه ادبيات عرب قرآن شریف است\nکه تمامی فصحای عرب ببلاغتش اعتراف کردند وهم چنين در غرب شیوع دين\nمسيح (ع) است ، كه آن نیز بواسطه ادبيات لاتین ترویج و تعمیم یافت\n( اعنی ترجمۀ انجيل بلسان لاتين )\nزیرا که این هر دو زبان در عصر خود دارای جنبه های مهم علمی وفنی بوده\nاز مهمترین لسانهای سرمایه دار زمان خود محسوب می شد . وهكذا ازحيث سرمایه\nوذخائر علمی لسان عرب بود که مسلمانان بنا بر عطش شدید ومحبت سوز اينكه\nدربارۀ علم وفن داشتند ، به تحصیل این لسان کوشیدند، تا آنکه رفته رفته بواسطهٔ","chars":1557,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00016.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}