{"book":"adl0986","page":1536,"text":"شمارۀ ( پنجم ) سال دوم مجلۀ کابل ( ۸ )\n\nصور اشیا در نظر بیننده هر لحظه تغیر پذیرد و بر فرض آنکه شی ( در هر زمان و مکان ) عین خود شی بوده باشد بازهم احساس ما و بواسطۀ تغیر نفس تغیر می پذیرد .\nولیم گیمس گوید : ( ۱ )\nبنا که از احساسی بصری باحساسی سمعی واز حکمی بعزمی واز تذکری بامیدی و از حبی به بغضی ... منتقل می شویم و از شدت اختلاف ادراک ما باشیا بلحاظ بیداری و خواب ، گرسنگی و سیری ، راحت و رنج ؛ شعور باشیا تبدل پذیرد در بین صبح و شام تابستان و زمستان طفلی و جوانی و پیری ، بسا که تبدل قیمت اشیا در نظر ما شگفت آور شود واز حکم دیروز خود امروز بدهشت افتیم . و در هر سالی اشیا را برنگهای تازه دیده چیزی خیالی حقیقی و مبهم بیکار میگردد و دوستان را که سرمایۀ زنده گانی مایند پنداریم که امروز سایه گشته و زوال یافته اند این زمان و آن ستارگان و این بیشه ها و آن آبها که پیش ازین در نظر قشنگی داشتند و سحر انگیز بودند چرا اکنون بدینگونه تیره و تار گشته جلوۀ حسن این نزاکت سرشتان چه شد و یادشان کجا رفت که در یکوقتی سلسله جنبان شوق در نفوس ما بودند . اسرار معانی عمیق گوته کو قوۀ قرائت سخنان استوارت میل کجاست آنچه پیش ازین فتنه انگیز و حماسه بخش ما بود امروز بسبب سختی برودت خود ملال آور ما می شود . نوای بلبل ثقیل نسیم صبح حزن انگیز آسمان تاریک می نماید ( ۲ )\nحیات نفسی مرکب از اجزای فرد نیست و نه سلسله ایست منظم از حالات جزئی که الصاق آنها بهم بواسطۀ سریشی باشد خارجی بلکه کتله ایست روحانی که نمیتوان اطرافش بوضوح بیان کرد یا براجزایش اطلاعی حاصل نمود . گاهی وضوح این حیات بتحلیل زیادت می پذیرد چنانکه از بحث دران عددی بی نهایت از الوان اکتشاف پذیرد مگر همه مختلط\n\n( ۱ ) ولیم گیمس ، مختصر علم نفس ص ۱۹۹ - ۲۰۱\n( ۲ ) رجوع به ( آلام فرتر ) شاعر فیلسوف آلمانی ( گوته ) تعریب و ترجمۀ استاد احمد زیات ص - ۷۸ « آیا قضابرین رفته که آنچه مصدر سعادت و فراخی عیش شخص باشد علت سختی و شقاوت او گردد . مگر شگفت نیست که شعور فروزانی که دلم را بطبیعت واصل میسازد و نفسم را بنعیم ولذۀ میکشاند و خیالم را مینوسرای بهجت میگرداند عذاب سخت و هیکل مخوفی گردد که نه آن عذاب را تخفیف و نه این هیکل را از نظر دوری وغیابی باشد »\n\n٤٣٧","chars":1905,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01536.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1536","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1536","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}