{"book":"adl0986","page":1436,"text":"شماره (چهارم) سال دوم مجله کابل (٣٤)\n\nشعرای افغانستان\n(٣)\n\nنگارش آقای\nسرور خان گویا\n\nعهد چغانیان و آل زیار:\n(دقیقی بلخی) اسم او بنابر قول تذکره‌ها محمد بن احمد یا محمد بن محمد بن احمد و یا منصور بن احمد و کنیه او یقیناً ابو منصور است صاحب مجمع الفصحا او را بلخی میداند، در اوایل زندگی مداح و شاعر امرای چغانیان (آل محتاج) بوده است چنانچه عروضی سمرقندی صاحب چهار مقاله در قصه فرخی مینویسد: چون خواجه عمید اسعد این قصیده شنید (اشاره بقصیده داغگاه است) حیران فروماند که هرگز مثل آن بگوش او فرو نشده بود جمله کارها فرو گذاشت و فرخی را برنشاند و روی به امیر نهاد و آفتاب زرد پیش امیر آمد و گفت ای خداوند ترا شاعری آورده‌ام که تا دقیقی روی در نقاب خاک کشیده است کس مثل او ندیده است و حکایت کرد آنچه رفته بود. ازین حکایت صریحاً معلوم میشود که دقیقی شاعر و مداح امیر ابوالْمُظَفَّر چغانی قبل از ورود فرخی بوده است علاوه برین فرخی در اولین قصیده‌اش در مدح این امیر گوید:\nتا طرازنده مدیح تو دقیقی درگذشت زآفرین تو دل آگنده چنان کز دانه نار\nتا بوقت این زمانه مرور آمدت نماند زین سبب گر بنگری زامروز تا روز شمار\nهر نباتی کز سر گور دقیقی بردمد گر بپرسی زآفرین تو سخن گوید هزار\nدقیقی در زبان فارسی از اساتید سخن محسوب است و بعضی قطعات او سرمشق استادان بزرگی از قبیل عنصری و فرخی و معزی بوده است.\nدقیقی با دو نفر از امرای سامانی امیر سدید ابوصالح منصور بن نوح ٣٥٠ و امیر رضی ابوالقاسم نوح بن منصور ٣٦٥ معاصر بوده و این هردو را ستوده است و بامر نوح بن منصور شهنامه به بحر تقارب اختیار کرده است ولی مجال اتمام آن نیافته پس از گفتن یک پاسه یا ٢٠ هزار ابیات منظوم در عین جوانی در سال ٣٦٨ یا ٣٧٠ بدست غلامی ترکی\n\n٣٥٩","chars":1496,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01436.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1436","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1436","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}