{"book":"adl0986","page":1432,"text":"شماره ( چهارم ) سال دوم مجله کابل ( ٣٢ )\n\nخیام (١)\nجمعی متفکرند در مذهب و دین جمعی متحیرند در شک و یقین\nنا گاه منادی برآید زکمین کای بیخبران راه نه آن است و نه این\nشعرای عربی و فارسی ما از معشوقه قدم خود بنت العنب، هر کس به رنگی یادی میکند، شهرت باده پرستی خیام شرق و غرب را مست ساخته است، ولی معری که بعض مشابهت ها در فلسفه خود با خیام دارد درین خصوص - یعنی عشق با دختر رز - کامل مخالف خیام است، یا شراب در شعر معري بسيار تر است ولی همانطور که پروهی فی شقست مشهور امريكاً، جان پسي فوت، ياد ميكند معرى خرابيها و نقصهای عقلی و اخلاقی شراب را به کرات و مرات ذكر و اجتناب از ان را توصیه میکند، ( و این مطلب خود آنقدر مهم است که محتاج يك مقاله جداگانه است ) ولی گاهی آرزو میکند که کاش برای فراموش کردن غمها نوشیدن شراب را الله تعالی جایز میساخت.\n(٧) معری\nتمنت ان الخمر حلت نشوه ايکاش شراب برای نشه آور دن\nتجهلني كيف الحمانت بى الحال جایز میبود تا فراموش من\nدیگر دانید آنچه بر من گذشته است.\nايا تى نبي يحمل الخمر طلقه آیا پیغمبری که شراب را روا کند\nفتحمل شيئاً من همومى و احزانى خواهد آمد ؟ شاید قدری از حزن های مرا\nبردارد.\n\n(١) بخیال عاجز این هر دو رباعی نیز هم مضمون نیستند، رباعی معری هریت مضمون علیحده است که یکی تأسف برضیاع دین حقیقی است، و بیت ثانوی از فرق دين وعقل حاکی حال آنکه مقصد خیام دیگر است که آنرا حافظ بالفاظ :\nجنگ هفتادو دو ملت همه را عذر بنه\nچون ندیدند حقیقت در افسانه زدند\nو عرفی بصورت\nحرم جویان دری را می پرستند فقیهان دفتری را می پرستند\nبیفکن پرده تا معلوم گردد که یاران دیگری را می پرستند\nظاهر نموده است\n\n٣٥٧","chars":1425,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01432.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1432","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1432","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}