{"book":"adl0986","page":1400,"text":"شماره ( چهارم ) سال دوم فقدان تربیة عقل « علمی » ( ۷ )\n\nمیگردد : زیرا هر قدر که تجربه اشیا از ابتدا زیاد شود همانقدر مطلب الفاظ کتابی بصحت\nو درستی بسیار در خیالات ادا میتوان شد ولی در تعلیمات مروجه و رسمی مشرق که قبل\nاز وقت شروع میشود از قوانین نشو و نمای عقلی تقریباً صرف نظر میشود .\nترقی عقلی بقول اسپنسر « لازم است از مادیات به مجردات برسد » یعنی از اشیای\nخارجی شروع شده و با شیای ذهنی برسد\nبرعکس ، علم صرف و نحو که بسیار بعد باید خوانده شود چنانکه در اکثر جای شرق\nمتداول است در ابتدا و طفلی خوانده میشود .\nجغرافیای ملکی = » آنرا تتمة عمرانیات گفته میتوانيم يك مضمون بسيار خشك\nو بی لطف است نباید در ابتدا طفل را تعلیم داده شود ، البته جغرافیة طبیعی که نسبة دلچسپی\nدارد و برای ذهن و ذکای بچه تا در جة رسا نیز هست ، از و چشم پوشی میشود .\nعوض اینکه حدود ، قواعد و اصولها را به امثله واضح کنیم ( که ترتیب قدرتی است )\nبا لعکس مبادی حال بطور درشتی و اجبار خوانده میشود .\nاز همه عذاب رسان و برباد کننده تر طریقه حفظ است یعنی بقول اسپنسر « روح معنی را\nبر حروف قربان میکنند »\nاکنون اگر بر نتایج اینها دقت کنیم معلوم خواهد شد که چون در ابتدا ( به سبب\nمنع نمودن و مجبور ساختن بچه را بر توجه کتا بها ) ذهن اطفال بر خلاف فطرت کند\nمیشود و ازینجهت نیز ذهن آنها ناقص میشود زیرا تعلیم مضمونیکه در ذهن كوچك ایشان\nنمی گنجد در طبع ایشان انتشار پیدا میکند ، و در هر مضمون « اصول کلیه » را قبل از\n« واقعات » میخوانند و حال آنکه اصول از ان واقعات استخراج یافته و نیز از ین رهگذر که\nخود بچه را تعلیم تحقیق و تجسس هدایت نمیشود تا خود او معلم خود بگردد بلکه خیالات دیگران را\nپیش او میگذارند ، تا اینکه بچه از ینگونه طریقه تعلیم جاهل و کاهل میگردد . از قوای عقلیه\nهم کار زیاد گرفته میشود از همین رهگذر های بی قاعده بچه نصاب و کتاب هر دور را پس\nاز کامیابی امتحان بر طاق نسیان گذارده همه خوانده و نا خوانده را بیاد میدهد اکثر از\nحافظه اش خارج شده ضمناً اگر چیزیکه باقی بماند اکثرش بی مصرف میباشد زیرا قوت\n\n۳۳۳","chars":1783,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01400.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1400","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1400","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}