{"book":"adl0986","page":1364,"text":"شماره (سوم) سال دوم\n( افغان در هندوستان )\n( ۱۰۳ )\nبالاخره علاؤ الدین یعنی بزرگترین پادشاهان هندوستان در پایان شب ششم شوال سال ۷۱۶ هجری رخت بسرای دیگر کشید و سلطنت عظیم او دستخوش میراث یافته گان بوالهوس و بی تجربه گردید تا آنکه چہرۀ زوال برآنها دیده کشود فسبحان حی الذی لایموت.\nبعد از علاؤ الدین شہاب الدین عمر شہزادۀ هفت سالۀ او بادشاه و زمام امور بدست افسران دربار و ملک نایب نائب السلطنه افتاد در محرم ۷۱۷ انقلاب کوچکی واقع و نائب السلطنه مقتول و شاه صغیر مخلوع گردید، مبارکخان پسر بزرگتر علاؤ الدین ملقب به سلطان قطب الدین مبارک شاه بادشاه گردیده و او از تدابیر پدر انصراف نمود و در عیش فرو رفت و خود بینی و خود خواهی پیشه کرد امرا بخیر خواهی او زبان کشادند ولی جز تحقیر و عذاب ندیدند قطب الدین برادران بزرگ خود خضر خان و شادیخان را که مکحول شده بودند بکشت عاقبت خودش نیز در سال ۷۲۱ هجری بدست خسرو خان نامی یکی از امرای دربار خویش کشته شد و سلطنت خلجیه خاتمه یافت خسرو خان بعد از قتل قطب الدین شاه خود اعلان سلطنت نموده ملقب به ناصر الدین شاه گردید و او در اداره سلطنت عاجز ماند و سرداران افغان بر خلاف او آماده شدند، از انجمله است غازی ملک خان پسر تفلق خان لودی نائب الحكومة پنجاب که عسکر از لاهور بدهلی کشید. و در صحرای اندر پت خسرو خان را مغلوب و معدوم نمود. چون در خانوادۀ سلطنت هیچ پسری نیافتند و همه کشته شده بود لہذا رؤسا و متنفذین دربار غازی ملك خان را بسلطنت قبول نمودند و او همان است که بعنوان سلطان غیاث الدین تغلقشاه در شعبان ۷۲۱ هجری تاج پادشاهی بسر گذاشت.\nدر عهد خجسته سلسله خلجیه اسلام در حصص اقصی دکن شایع و مدنیت افغانی در ان مملکت ترویج گردید، درین دوره ادبیات افغانستان سراپای هند را فرا گرفت و شعرائی از قبیل فخری غواص صاحب فرهنگ فارسی، احمد لاهوری، حمید الدین لاهوری، شهاب الدین بداوني، مظہر گجراتی، مجد الدین باهری و امثالها در خود هند قدم بعرصۀ شہود گذاشت، و علوم عربیه رو به ترقی و عروج رفت.\n۳۱۱","chars":1722,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01364.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1364","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1364","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}