{"book":"adl0986","page":1360,"text":"شماره (سوم) سال دوم افغان در هندوستان (١٠١)\n\nپنجاه پول مسی بود که دران عهد این پول را جتیل میگفتند . تعین وزن تنکه مختلف فیه است\nبعض يك توله مس و برخی ربع کم دو توله گفته ، فرشته گويد يك توله طلا و نقرة مسكوك\nرا تنگه میدانستند ) تعداد قطعات سفر مینای (اثما آت) علاؤ الدین نیز بالغ بر هفتاد هزار\nنفر میگردید که از ان جمله هفت هزار نفر پیلدار بود ، فرشته میگوید ترتیب تعمیرات دولتی\nبنوعی بودکه بزرگترین عمارات درکمتر از ماهی ساخته میشد مشهور ترین عمارات علاؤ الدین\nقصر هائیست که در منطقة سیری ( قریب دهلی ) بساخت و از آنهمه مشهور تر عمارت\nهزارستون اوست که تامس ولیم یل ازان ذکری میکند . هکذا علاؤ الدین بشعر وفضلا\nمعاش لایق میداد واحترامی بسزا میدمود واهل فن میپرورید .صوفیون معروف آزمان\nاز قبیل شیخ تاج الدین پسر سید قطب الدین وسید رکن الدین وقاضی صدر الدین عارف\nدر جملة قضات دولت علاؤالدین مثل آفتاب میدرخشیدند و شعرائی از قبیل امیرحسن سنجری\nصاحب فوایدالفیوا دو تالیفات متعدده ( آنکه او را سعدی هندوستان خوانند )\nوصدوالدین عالی ، حمیدالدین راجه ، مولا نا عارف ، عبدالحکیم خان ، شهاب الدین صدرنشین\nوامثالها در دربار علاؤالدین زندگی مینمودند . دهلی در عهد علاؤ الدین مركز اجله علما وفضلا\nاطبا و منجمین ،مورخین وصوفیون زمان گردید ، و بالجمله است شیخ نظام الدین اولیا صوفی\nمعروف ، قاضی فخرالدین ناقله فاضل مشہور ، مولانا شاطی استاد علم قرأت ، شهاب الدین\nجلیلی واعظ و خطیب نامی وامثالها محمد قاسم متجاوز از شصت نفر معاصرین فاضل و نامی\nعلاؤالدین را در دهلی حساب میکند، مورخین هندی میگویند هیچ پادشاهی را در عهد اسلام\nمثل علاؤ الدین فتوحات وسیعه هندمیسر نشد ، وآنقدر که در عهد او عمارات ، مساجد\nمینارها ، خوانق حوضه ها ، حصار ها در هندوستان ساخته شد در دولت هیچ پادشاهی\nساخته نگردید . همچنان آنقدر صنعت کاران واهل فن که در درباراو پروریده شد در دربار\nهیچ شهنشاه هند پرورش نیافت علاؤ الدین در عین آنکه پادشاه متشرع بوده وشرب\nمسکرات را در تمام مملکت وسیعه خویش بشدت ممنوع قرار داد وظروف و آوانی زرین\nرا آب کرده سکه زد ، دارای عصبیت ملی نیز بود چنانکه در یکروز پانزده هزار مغول مسلمان\nشده و مستخدم دولت را قتل عام نمود چونکه این مسلمانهای اجنبی را برخلاف مصالح\nپولتیك ملی میدانست ، وندمای حضور او عبارت از خواص افغانی بوده اند از قبیل\n\n٣٠٩","chars":2029,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01360.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1360","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1360","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}