{"book":"adl0986","page":126,"text":"صفحة ( ٣ )\nسال اول ـ مجلة کابل\nشماره ( ٣ )\n( غلبهٔ عقل )\nدر بالا گفتیم که در سابق عموماً شعر باساز و یا بآواز بلند خوانده میشد ،\nاما این را هم نباید نگفته بگذریم که یکدوره بر سیر شعر آمد که از حالت\nغنائی بیرون شده و مردم آنرا بدون ساز و آواز خوانده و می شنیدند و این\nپیش آمد وقتی بر شعر واقع شد که عقل بر عواطف غلبه نموده و همان غایه و مقصود\nاولی که از شعر طالب معنی بودند نه ایقاع بمیدان آمده و معنی مقدم بر ایقاع گردید ،\nاما با وجود اینها می بینیم که خواندن شعر بیصدای بلند برایما لذت کامله نمی بخشد .\nزیرا همان طوریکه عقل از معنی مسرور میگردد عاطفه نیز باید از استماع و ایقاع\nآن مسرور و مبتهج گردد و از همان وقتی که شعر نخواندن آهسته رواج یافته\nو از حالت غنائی افتاد . تکلف بلاغت دران جمع شده و بالاخر صناعت لفظیه که\nعبارت از قواعد تشبیه و استعاره یا مجاز و غیره باشد بمیدان آمد و طبعاً عقل\nاز معانی بلند آن مسرور میگردید اما عواطف بحالت جمود باقی میماند چنانچه\nقصایدی که درین دوره ساخته شد همه را باید بآهستگی و سکوت مطالعه کرده زیرا\nقصاید مذکور موضوعات تفکری را پرورش داده و ذهن را مشغول میکند\nاما با عاطفه هیچ سروکاری بهم نمیرساند و این خارج از وظیفه شعر میباشد .\nدر حالیکه پیشتر گفتیم شعر لغت عواطف و بلکه حماست عواطف است و بهمین\nمناسبت و قتیکه ( ابو تمام ) بهترین و اجود ترین اشعار عرب را میخواست\nدر کتاب که سردست داشت داخل نماید پس از انتخاب اشعار مذکور آنرا\nدر کتابش ضم نموده و کتاب را بنام ( حماسه ) موسوم ساخت حماست در لغت\nعربی احتداد و شدت و حرارت را میگویند در حالیکه عقل طبیعتاً بارد بوده\nو حماست ندارد ، بلکه حماست یکی از خواص عواطف است و از همین باعث است","chars":1471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00126.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/126","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/126","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}