{"book":"adl0986","page":1257,"text":"شماره ( سوم ) سال دوم مجله کابل ( ۲۸ )\n\n۳ - تورکی نوغای .\n٤ - تورکی قیر غیز .\n٥ - تورکی اناطول .\n\nتورکی یاقوت ، در اطراف شمال شرقی سبریا از طرف چندین صد هزار کس که در بین\nاقوام تو نغوز جای گرفته اند تکلم میشود .\nتورکی اویغور ، سه لهجه دارد : اصل اویغور ، چغتای و ترکمن . ازین جمله لهجه اویغور\nنائل حراثث ادبیه بسیار بلندی است . چینی ها شهادت میدهند که : در عصر پنجم تاریخ میلادی\nلهجه اویغور يك لسانی بود که خوانده و نوشته می شد .\nتعداد نفوسی که باتورکی نوغای تکلم میکنند ۵۰۰۰۰ پنجاه هزار تخمین کرده\nمیشود و این ها در قم نهر وولگا در اژ درهان ، در بعضی جاهای بین بحر سیاه و بحر خزر\nو در کریم ساکن اند ـ لسان تاتارهای روسیه این است .\nتورکی قیر غیز را بعض محررین نوغای ربط میدهند .\nدر بین اصل لهجه های تورکی لسان اناطول بسیار حائز اهمیت است . ارباب علم میگویند\nکه : تورکی انا طولى يك نمونة بسيار مكمل السنة التصاقيه بشمار میرود .\n۱ - السنة متصرفه : ـ در السنة مذکوره شکل کلمات تبدیل میشود و تحولی که بمعنای\nآن می آید باین صورت افاده کرده میشود السنه مذکوره بدو قسم تفریق میشود : ـ\n۱ - السنة ساميه وحاميه .\n۲ - السنة هندیه و اروپائیه\nالسنه سامیه : عبارت از السنة آرامی ، سریانی و کنعانی ( السنة عبرانی وفنيكه ) و عربی میباشد\nالسنة حاميه : هم عبارت از السنة مصری ، لیبی و حبشی میباشد .\nالسنة هندیه و اروپائیه : عبارت از السنة شعبة هند ، شعبة ايران ، شعبه یونان ، شعبه\nایتالیان ، شعبه اسلاو و شعبة لت مييا شد .\n\n٢٣٦","chars":1309,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01257.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1257","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1257","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}