{"book":"adl0986","page":1250,"text":"شماره ( سوم ) سال دوم\nقانون در حیات\n( ۲۳ )\n\nحیاتی آنها متدرجاً مستعد وسعت ونمو است .\nاین قواعد خلقت ایجاب نمود که کتب مقدسه آسمانی و بعث پیشوایان دین باختلاف زمان صورت گرفته ضمناً انسان حوائج مدنی و حیاتی خویش را بمرور تغییر وتوسیع و برای هر کدام آن قوانین وقتی وعند الایجاب وضع و مرعی بدارد .\nاخیراً در زمانهٔ متوسط یعنی در موقع رشد تمدن وعقل بشری کتاب کامل وجامعی مثل قرآن عظیم نازل واصول اساسی حوایج بشری را تعین وتصریح فرموده جزئیات امور را موکول باجتهاد و رای اولی الامر یااجماع امت قرار داد .\nطوریکه این دستور العمل مقدس آلهی فرقهٔ ناجیهٔ اسلام را از داشتن يك قانون مقدس آسمانی وفهمیدن طرق اجتماعی بی نیاز نمود بیگانگان هم ازین فیض سرمدی بطور غیر مستقیم استفاده کرده در پی قرار دادن اصول وفروعی برای حوایج حیاتی خویش افتادند و بالاخره قوانین در مغرب تدوین یافت که اصول آن بالعموم در همه ملل مرعی الاجرا وفروعات آنرا هر قومی نظر بمقتضی عادات وحوایج خود وضع و اجرا میدارند . تغییرات و الحاقات در مواد فروعی این قوانین مقدسه که فکر وعقول بشر برای آن مجاز فرموده شده يك امر حتمی و لازم است چه مرور زمانه تصرفی در خصایل ورسوم وعادات بشری مینماید . هرگاه مقررات يك عصر قبل را در عصر نو بشر کار فرما میشود طبعاً فکرش ازان منزجر شده پابندی واحترام آن در نظرش غیرلزوم و بی اهمیت ظاهر میشود و ازین رو رفته رفته از جزئیات امر نفرت کرده بکلیات هم بی علاقه میشود ! و ممکن است ازین تنافر و بیگانگی شخصی جاهل بکلی گمراه ومنکر اصول وفروع قوانین شرع واقع شود .\nبین قوانین معموله ملل بیگانه واسلامی تفاوتی است که اول الذکر محتاج بصلاحیت اصول وفروع ومؤخر الذکر ازهر احتیاجی بی نیاز است ! چه کتب دینیهٔ آن ها مشرف بنسخ وتغیر واز نقطهٔ ارادهٔ الهی که کتاب کامل و جامعی مثل قرآن عظیم فرستادنی بود تمام ضروریات عصر وزمان را حاوی نبودند لهذا اگر اقوام مذکوره مطابق مقتضیات عصر مراجعه بکتب خود می نمایند البته کامیاب مقصد شده نمیتوانند ! پس مجبورند حوایج حیاتی و مقتضیات امور اجتماعی خویش را باثر فیصله ها وفتاوی عقل وغیره تکمیل کنند . اما اسلام\n\n۲۳۱","chars":1831,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01250.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1250","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1250","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}