{"book":"adl0986","page":1247,"text":"(۲۰)\nشماره (سوم) سال دوم\nمجله کابل\n\nبشریت شده بترویج اینگونه قوانین که عاداتش می نامند وادار شان کرده سپس در موقع تشکیل اجتماعات بزرگ و تدوین قوانین جامع ورسمی از قوانین یا عادات مرسومه كوچك نیز کار میگیرند.\nقوانین موضوعه که بمقصد امن و سعادت و رفع حوائج زندگي از طرف اجتماعات مختلفهٔ بشری که خواه تعداد آنها كوچك و محدود بوده باشد یازیاد و وسیع وضع میشود ولی در هنگام تغیر و تعدیلات لازمهٔ ارادهٔ عموم واضعین آن نیز لازم است که خواه بوسیلهٔ نماینده های خود شان باین امر اقدام کنند یاحضوراً ولی موقعیكه قانون از حوضه های محدود و كوچك تجاوز کرده و صورت عمومیت و وسعت را بخود اختیار مینماید بشریت از لحاظ معاذیر تجمع وحضور نیافتن مجبور باین امر میشوند که از طرف يك تعداد معين خویش نماینده و وکیلی برای وضع یا تغیر اینگونه قوانین تعین نمایند که گویا وجود و كالت و نماينده گي مجالس شورا در اثر این معاذیر اقوام صورت گرفته است. پس حضور یافتن عموم در مورد مطلب فوق از جمله معاذیر بوده و عموماً وضع یا تغیرات و تعديلات لازمه قوانين از طرف نماینده های ملی و قومی صورت میگیرد.\nتاریخ وضع و ترویج قانون خیلی قدیم و میتوان ادعا کرد که با حیات و پیدایش بشر توام است چه انسان شریف مدنی الطبع و مانوس باجتماع بوده است ؛ لابد حیات اجتماعی مقتضی آنست که انسان برای حفظ امنیت و انتظام زندگانی اجتماعی قانونی داشته باشد خواه آن قانون مفصل و مرتب ، یا محدود و مختصر.\nاما تا جائیکه معلوم میشود قوانین مقدس آسمانی از زمانه های بعثت انبیای معظم صلوات الله عليهم و على نبينا بوده است، اما قوانین موضوعه کشوری بطور صحیح و مرتب در عهد مدنیت ملت با بلی صورت یافته یعنی زمانه چهار هزار سال قبل که تدقیقات و کاوش های بشریت امروزه آنرا ظاهر نموده است.\nولی باوصف این در ملل تاریخی قانون بیشتر نفوذ و تمكن نمیتوانست حاصل نماید؛ ازین رو آنعهد را بایستی دورهٔ صباوت قانون نامید ؛ با لآخره در عهد تشکیلات و ترقیات ملت بزرگ رومی قانون با تمام معانی و مزایا قدم بمیدان رشد و جوانی گذاشته مقام\n\n۲۲۸","chars":1760,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01247.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1247","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1247","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}