{"book":"adl0986","page":1232,"text":"شماره (سوم) سال دوم ما و استقلال (۷)\n\nعصر توجه نداشته و اوضاع داخلی آن متشتت معلوم میگردید اکنون باز از تحت اثر و\nنفوذ جهل و شقاق رسته بهوای حریت کامله نفس راست میکند ، عراق عرب که بهترین\nگهواره علم و فضل اسلام و دانش و بینش عباسیان بود با مدنیه الاسلام بغداد دارای\nترقی گردید - حجازیان ملك شکار که این توده غبرا را از گوی اطفال و قعتی کمتر میدادند\nامروز باز از برق نیزه های افعی مثال و جوهر تیغه های زهر دار خود بچشمه خاور نور\nافشانی می آموزند .\nحینکه جنگ جهانگیر صحنه مدنیت را از خونریزی جدال و قتال سرخ و تاریخ\nعصر جدید را بخون ریزی عنوان نمود قوای مشغله حرص و آز بعد از زد و خورد\nچهار سال منطفی گردید آنوقت تعصبات قومی اقوام مغرب و پستی ملل\nشرقیه احساس کرده شد يك موج بیداری در روح شرق حلول کرد ملت نجیب\nافغان نیز همین را حس نمود که بغیر استقلال احیا امم مجروح وفقدان استقلال موجب\nرخنه های قصر باشکوه اجتماعی میگردد ، ملت ما دانست که عدم استقلال ، ما را در چشم\nدیگران بیحرمت نموده بمرور زمان و امتداد دوران ضعیف و در آخر رو بانحطاط میبرد ،\nیعنی ملتفت گردیدند که عدم استقلال اضرار متعدی بر شئون و منافع مالی و حرمت قومی شان\nوارد کرده از آنجمله ابواب تجارت ، و وسائل اقتصادش که موجب ترقی و تعالی اوست مسدود\nگردیده ملت خود را خواه مخواه در پرتگاه مذلت و ضعف معنوی سوق مینماید ، از فقدان\nتجارت رعايا مفلس و بد حال میگردد ، و از افلاس رعایا خزانه خالی و معاش مامورین کم شده\nباعث ازدیاد رشوت ستانی سوء اخلاق و عادات رزیله و مفسده میشود ، برعکس این از استقلال\nصنعت و تجارت فروغ میگیرد زیرا که اقوام مستقل جمله ذرایع تجارت خود را میتواند\nباهر کس آزادانه استعمال بکنند ، تا اولاد شان در کسب علم و صنائع و دیگر اعمال مدنیه\nقدمهای آزاد بجاده سعادت و ترقی بگذارند ، این يك قاعده کلیه است که « ملل غیر مستقل\nعلم را تحقیر میکنند ، زیرا که علم آن بیچارگانرا هیچ منفعت مادی و معنوی بخشیده نمیتواند ،\nاگر چه کدام ملت علم بسیار نداشته باشد ولی استقلال وحریت او را مالك يك فكر صحيح\nو رای درست میسازد که حرکت را پسند وجود را نفرت میکند و بر عکس این تفکر\n\n۲۱۵","chars":1842,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01232.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1232","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1232","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}