{"book":"adl0986","page":1192,"text":"( ٦١ )\nشماره ( دوم ) سال دوم\nمطبوعات و نشریات ما\nآنها نیز بنظر و قرو اهمیتی دیده شده و میشوند چنانچه اولین شماره سال دوم مجله کابل و مجلات دیگریکه درین ماه و سال از دستگاه مطبوعات بیرون آمده و میآیند بهترین گواه مقال ما شناخته خواهد شد .\nموضوع مطبوعات را وقتی بآخر رسانیدیم بموجب تقسیمات این مقاله بایستی برویم سر نشریات جرائد و مجلات که مبدأ تاریخ آنهم در وطن از دوره زمامداری اعلیحضرت امیر شیر علیخان است تا مسلسلا باین آوان برسد .\nقسمت های نشریات از آوان شروع آنها در دنیا تا کنون همینطوریکه بحسب ظاهر تغییرات رنگ و صورت بخود گرفته اند در عالم معنی نیز تغییر رویه و رفتار داشته و در هر وقتی بروي مسالك مختلفی منتشر شده اند و همین حالت های نشریات عمومی نشرات وطنی ما را نیز فرا گرفته است مثلا جراید یکوقتی تنها مبشر اطلاعات بوده اند وقتی موعظه و هدایات میدادند و زمانی مانند آئینه رو بروی هر فردی واقع شده خوب و زشت هر کسی را بچشم خود او و دیگران تجسم میکردند نیکی ها را تحسین و بدی ها را تقبیح و تنقید مینمودند ، غرض اگر ما جراید و مجلات منشوره وطنی را با روحیات نویسنده گان آنها بخواهیم مورد بحث و تذکر درین مقاله قرار بدهیم بسیار طولانی شده عدم فرصت و علل ديگري شايد فعلا مساعد نباشدلذا مصمم شدیم یکسلسله جراید وطنی را با اسمای نویسنده ها و تاریخ تاسیس ایشان اختصاراً در قید نگارش بیاوریم اگرچه این مسئله هر وقت و ناوقت در صحایف جراید موجوده نیز یاد شده و برای ما تکرار گفته خواهد شد اما دور از فایده نخواهد بود در کلکسیون مجله کابل هم تاریخ مرتب و تا اندازه نزدیک بحقیقت از مطبوعات و نشریات وطن برای استفاده علاقه مندان آنها مندرج و مهیا داشته باشیم .\nشمس الاخبار :\nاولین جریده که در افغانستان جلوه گر عالم مطبوعات و نشریات گردیده همین جریده شمس الاخبار است كه بعضی ها آن را بنام شمس النهار هم یاد میکنند اگر چه متاسفانه با کوشش زیاد بدیدن اصل آن اوراق نایل نیامده ایم ولی بکثرت اقوال دانشمندان وطنی میتوان شمس الاخبارش گفت ، شمس الاخبار همان جریده ایست که تقریباً ۵۸ یا ۶۰ سال پیشتر\n۱۸۹","chars":1793,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01192.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1192","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1192","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}