{"book":"adl0986","page":1191,"text":"( ٦٨ ) مجله کابل شماره ( دوم ) سال دوم\n\nو ١٣٠٤ هـ قری بطبع سنگی دیده شده و بنام مطبعه دار السلطنه کابل محتوم و مطبوع است ،\nناشرین و مهتممین آنها گاهی منشی عبدالرزاق خان است و گاهی سارجن میجر میر محمد عظیم خان .\nتا سنه ١٣٠٣ هـ قمری هر چه بطبع رسیده اثر همان مطابعی بوده که از دوره اعلیحضرت امیر\nشیر علیخان مانده ولی اوراق مطبوع مابعد آن تاریخ از مطابعی میباشد که در ١٣٠٤ به امر\nامیر عبدالرحمن خان با کارخانه جات دیگری از خارج وارد شده است و بیشتر اوقات این\nمطابع بطبع اوراق صکوکات، وثیقه جات و تکت های پستی و برخی فرامین اشتهاریه و اعلانات\nدولتی که در اطراف واکناف مملکت انتشار مییافت مصروفیت داشتند و همین حالت دوام\nورزید تا عصر سلطنت اعلیحضرت امیر حبیب الله خان گویا کشمکش ها یا مجاهدت و کوشش های\nدوره امیر عبدالرحمن خان بدوره سراجیه ثمره امن و آرامش داد که بازار علم و معارف رواج\nخوبتری یافت مدارس و مؤسسات عرفانی بهر طرف قائم گردیده دستگاه مطابع هم وسیعتر شد\nنشریات هم نبویه خود شروع شد او این مرتبه ماشین های تیپوگراف و زنکوگراف از اروپا به\nافغانستان در آن او ان وارد و دایر گشت چنانچه اولین شماره سال دوم سراج لاخبار افغانی که مصادف\nاست بتاریخ ۱۲۹۱ شمسی از نخستین کارهای همان مطابع حروفی میباشد و غیر آن یکسلسله کتب\nدیگری هم از تالیفات جناب طرزی مانند ( ادب در فن ) ( روضه حکم ) ( از هر دهن\nسخنی و از هر چمن سمنی ) سیاحت : در جو هوا ، دوره کره زمین ، در بحر و غیره در یکی\nاز ان مطابع که بنام عنایت موسوم است بطبع رسیده .\nدر دوره امانی این مؤسسات باسلوب تازه تر تعمیم یافت و تا اندازه قویتر گردید ،\nمطابع حروفی وسنگی در مرکز مواضع و اسمای مختلفی مانند مطبعه وزارت معارف ، مطبعه\nامان افغان ، شرکت رفیق ، اداره انیس ، شرکت کاظمی و در ولایات هم بتاریخ ١٢٩٩ و\n١٣٠٠ شمسي يك يك پايه مطابع سنگی دایر گشت فقط اغتشاش داخلی و دوره حبل سقوی\nاگر برای مدت قليلي يك سكته و پراکندگی در مطبوعات و نشریات ما وارد کرد آن هم\nبشروع سلطنت اعلیحضرت نادر شاه برطرف شده در دوره عرفانی نادری برعلاوه نظم\nو ترتیب با ترمیمی که نصیب شکست و ریخت آن مؤسسات گردیده و یکعده ماشین ولوازم\nتازه تری از خارج وارد گشته و نواقص آنها تکمیل گردید ، مؤسسات طبع و نشر و عمال\n\n۱۸۱","chars":1941,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01191.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1191","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1191","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}