{"book":"adl0986","page":1150,"text":"شماره (دوم) سال دوم\nادبیات فارسی\n(۲۹)\n\nاحیان عده ابیات بهزارها بالغ میشود و از پنجه است کثرت نظم قصص و ترجمه آن از لغات دیگر که رجوع بنظم میکند. ولع وشغف ادبای فرس باین قسمت ادب بحدی رسیده که قصص قرآنی یا ادبی را پنج شش بار بنظم در آورده اند مانند قصه یوسف زلیخا و لیلی مجنون در هنگامی که این قصص یا بعضی آن یکبار هم بزبان عربی پیش از عصر حاضر لباس نظم نپوشیده، واکثر این قصص را چنان دامنه دار ساخته اند که عده ابیات یکی از ان از پنجهزار بیت کمتر نیست.\nدر ممیزه دوم ـ که اشعار تصوف است شاید بگوئیم : فرس درین قسمت نظیر خود در هیچ ملتی ندارند. اشعار تصوف محتوی است بر دقیق ترین افکار فلسفیه و بزرگترین شعرای فارسی از آغاز قرن پنجم همین شعرای صوفیه اند مانند حضرت حکیم سنائی غزنوی وشیخ عطار وازین دو بعد مولانا جلال الدین بلخی است حضرت مولانا نسبت بحضرت حکیم سنائی وشیخ عطار وذات خود میفرماید :\nسنائی عطار روح بود و سنائی دو چشم ما ما از پی سنائی وعطار آمدیم. ولی این سخن از حضرت مولانا از روی تواضع و انکسار باشد زیرا جنابش در بین شعرای صوفیه نمره اول را حائز گشته وکتاب مثنوی او را فارسها قرآن فارسی نامیده ودر شان مولنا میگویند : نیست پیغمبر ولی دارد کتاب و مراد از کتاب درین مصرع مثنوی اوست.\nبلی در مثنوی و دیگر اشعار تصوف، انسان بلند ترین حقایق فلسفه اسلامی را با شعر وخیال وسیع ممتزج ودر آمیخته مییابد. استاد نیکولسن مستشرق انگلیسی مولنار ابامعاصرش دانتی سنجیده و میگوید : حقیقه فیلسوف مسلمان نسبت بمعاصر خود دانتی خیلی دارای بلندی فکر ووسعته صدر است.\n\nپیوند وارتباط در بین هر دو ادبیات فارسی وعربی\nگفتم : ادب فارسی را با ادب عربی چه پیوند وارتباطی است ؟\nگفت : ادب فارسی را با ادب عربی ارتباطی است محکم و این ارتباط در دو چیز ظاهر میشود : اولا هر یک ازین هر دو از اسلام تاثر پذیر گشته ثانیاً ادب فارسی در الفاظ و اکثر افکار واوزان وقوافی خود از لغت عربی متاثر گردیده وظهور این ارتباط در نثر\n\n۱۱۹","chars":1699,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01150.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1150","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1150","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}