{"book":"adl0986","page":1061,"text":"شماره ( اول ) سال دوم\nنظری بمطبوعات و نشریات ما\n( ۸۷ )\nبنفع عامه تقویه نماید تهیه نمودند و آن ها همین ماشین های تپو گراف و لیتو گراف است که\nمخترع اولی گوتنبرگ در ١٤٥٣ و مخترع دومی سند فلارن پیشتر از سال ١٨٢٤ بوده اینها\nهر کدام بنوبهٔ خود یکی بعد دیگری در پیشگاه بشریت خدمات بزرگی را انجام دادند کتب\nو جراید مرتب و منظمی در عالم مطبوعات جلوه گر ساخته تحریات مفید این دو نفر مخترعین\nآلمانی، سعی وعمل علما و نویسندگان را بسهولت و سرعت تمامی یگانه واسطهٔ ترقیات روحی\nو معنوی نوع انسان گردانید، سدسدیدی از پیش راه علما و نویسنده گان بر داشته شد و علوم\nو فنون از انحصار و خصوصیت بیرون آمد .\nتیپو ولیتو هر دو بین ماباسمای مطبعه یا چاپخانه حروفی و سنگی معروف هستند مطبعه\nبطور يقين يك كلمه عربی است و چاپخانه را بعضی مقتبس از «چاپو» دانسته مغولی یا چینی\nمیدانند و برخی به هندی نسبت میدهند .\nغرض بطور کلی گفته میتوانیم این گونه موسسات در هر سر زمینی جاگزین گردیده\nحقیقتاً اهالی آنجا را بسوی سعادت و رستگاری سوق داده بلکه هر کجا ئی مقدمتر اساس\nگرفته و عوامل صحیحتر داشته یا خوبتر جالب تقدیر عامه واقع شده بهمان اندازه بیشتر و بیشتر\nترقیات معنوی نصیب همان ملك وملت گشته است .\nاین مؤسسات عرفانی که همواره بین اقوام عالم هادی نجات از جهالت و گمراهی و ضامن\nسعادت و بختیاری بوده اند ، دو نوع وظایفی را عهده دار بود و بدو شعب مهمه عرفانی\nو مدنی اختصاص اعمالی داشته اند : یکی قسمت های کتب و رسایل علمی فنی و تاریخی\nو غیره مضمونهای مصنفه ومولفه انطباعیه است که مستقلا در یکوقتی نوشته و بطبع\nرسیده وسایل بزرگی برای آموزکاری در مدارس و کتب خانه ها میبا شند ، دیگری همان\nجراید و روز نامه جاتیست که مسایل سیاسی اخباری غیره اجتما عیات را در اوقات\nمعینه ماهانه نیم ماه هفته وار روزانه نی ما بین هر ملت و حکومتی به مناسبات مقتضیات\nمحیطی بنام نشریات موقوته با اسمای گوناگون مقالاتی رقم شده و در معرض انتشار گذاشته\nمیشود .\nبهر حال این تفاوتها بعد تر روشن تر خواهد شد برویم سر اصل موضوع که مبدأ\n۸۷","chars":1768,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01061.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1061","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1061","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}