{"book":"adl0986","page":1027,"text":"شماره ( اول ) سال دوم افغان در هندوستان ( ٦١ )\n\nدر تاریخ تمدن افغانستان ذی دخل است و اوست فضل بن احمد اسفراینی هراتی رحمة الله تعالي\nعليه رحمة واسعة .\nسلطان معروف افغا نستان محمود زابلی بعد از سبکتگین ( ۳۸۷ هـ ) عصای سلطنت در\nدست گرفت و نخست افغا نستان طبیعی را از نهر امون تاصفحات بلوچستان و از نهر سند تا\nصفحات خراسان و سیستان از تشتت ملوك الطوایفی وارهاند بنوعیکه نه از شارهای غرجستان\n(هزاره حالیه) و پادشاهان غور و نه از امرای جوزجان ( میمنه کنونی) و شاهان سیستان\nوغیرها اثری گذاشت و او ابوالفتح داؤد بن نصیر نواسه شیخ حمید لودی را در متنها الیه سر حد\nجنوب شرقی افغانستان بشکست . یمین الدوله محمود بعدها به توسیع حدود پرداخت و بخارا\nو خوارزم را با ولایات اصفهان ، ری ، همدان مسخر و ضمیمه خاك شهنشاهی افغا نستان\nنمود . محمود چون انجام نقشه پدر در نظر داشت و تسخیر براعظم هندوستان نصب العین او\nبود ، لہذا از سال ۳۹۱ هـ تا ٤١٨ هجری متجاوز از دوازده بار بهندوستان بتاخت . محمود\nدر یکی ازین اسفار نظامی خود از راه کشمیر و نشیب های جنوبی هما لیا بقلب هندوستان\nحمله محكمي نمود مليسون شرحی ازین سفر عجیب محمود مینویسد و میگوید درین مسافرت\nصد هزار سوار و بیست هزار پیاده منتخب ملتزم رکاب سلطان بود . بهرحال این غازی\nبزرگ وفتاح مشهور ، انندپال و پسر او مهاراج پنجاب و چندین پاد شاهان مشهور هندوستان\nرا محو و مغلوب نموده ، در نتیجه به تمام مملکت پنجاب ، کالنجر ، قنوج ( فرخ آباد ) تانیسر\nگوالیار ، مترا ، نهرواله ، برن ( بلندشهر ) وغیر ها از کشمیر و نهرسند گرفته تا اوقیانوس\nهند قابض ومالك شد ، و شعرای افغا نستان باستقبال فتوحات او شتافتند و منجمله راجع به\nمشهورترین فتوحات او گفتند :-\nتا شاه خسروان سفر سومنات کرد کردار خویش را علم معجزات کرد\nمحمود در حالیکه خیال تسخیر سرهند و ها نسی را داشت بحکم تقدیر سر در گریبان نیستی\nکشیده و در قصر فیروزۀ غزنی مدفون شد (٤٢١ھ) محمود یکی از بزرگترین پاد شاهان\nاسیا بوده و موجد تمدن مشعشع افغا نستان در دوره اسلام بشمار میرود .\nشهاب الدوله مسعود ( ٤٢١ - ٤٣١ هـ ) پس از انکه جانشین پدر گردید خطبه او\n\n٦١","chars":1834,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01027.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1027","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1027","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}