{"book":"adl0986","page":1015,"text":"شماره (اول) سال دوم شرق و غرب ( ١١ )\n\nهم از مغولها کسب کرده و بفساد اخلاق آنوقته خود افزودند ازان ببعد امور مشرق بکلی\nتغیر کرده نه تنها برای مغول بلکه برای همه اجنبی ها موقع تسلط و دست اندازی بخاک\nو حیثیات مشرقی رسیده امروز است که تاهنوز اهالی مشرقی بتلافی این ضایعات بزرگ موفق\nشده نتوانسته اند. درین میانه که خاك و ملل مشرقی بتعزیه کبرائی نشسته و عوامل جهل و نفاق\nکرسی علم و اتحاد را در مشرق اشغال میکرد مغربیان در اثر جنگهای صلیبی و استحضا ریت\nاز سر ترقی مشرق شروع بکار و آغاز باصلاحات داخلیه خاکهای خود شان کرده در مرور\nاوقات کمی موفق باصطلاحات مهمه گردیدند یعنی خود سری ها طوایف الملوکی ها، اقتدار\nمفت خواران و ارباب کلیسا را خاتمه داده عدل و قانون را در ممالك خود شان ترویج و مكاتب\nو مدارس متعددی تاسیس نمودند تجارت، صنعت و غیره ضروریات حیاتی شان را بلا فاصله\nتنظیم کردند. پس ازین اصلاحات مهمه بلاد مختلفه و بحار عالم را سیر گاه تجارت و اقتصادیات\nخود شان قرار داده ضمناً باین وسیله به تسخیر ممالك مهمه جهان و حاکمیت کرۀ ارض نایل\nآمده و امروز است که کوس عظمت و اقتدار را درین کرۀ خاکی گرفته عظمت و ترقیات\nگذشته مشرق مقابل آنها از خواب یا حرف مبالغه بیش نمی آید :\nلهذا مابرای انتباه اولاد وطن نمونه ترقیات و پیشرفت و جهانگیری همان اقوامیکه\nدر قرن ١٢ میلاد دريك سرزمين محدود وبايك حال ذلیلانه حیات بسر میبردند درینجا\nمتذکر میشویم :\nاول : همان انگلیس قرن ١٢ امروز در غرب و شرق و جنوب و شمال و آنطرف کرۀ\nارض دارای ( ٣٦٠٤٠٠٠٠٠ ) کیلومیتر مربع خاك و ( ٤٥٧ ) ملیون تبعه است\nامروز انگلستان در قسمت پنجم خشکه و بحار عالم حکمرانی داشته دارای بسی شهر\nهای معظم و پای تخت های بزرگ است که تنها در شهر لندن ٧ ملیون نفوس مقابل دو ثلث\nنفوس تمام خاك فارس دران زندگانی میکند .\nتجارت واردات کنونی انگلستان سالانه به ( ٨٦٢٠١٧٤٠٠٠٠ ) پوند و صادرات\nآن سالانه به ( ٣٨٩١٦٣٠٠٠ ) پوند میرسد عایدات اقتصادی حکومت برطانیه که در\nظرف یکسال تولید نموده اند عبارت است از ( ٩٢ ) ملیون تن گندم سفید ( ٤٨ )\n\n٤٩","chars":1778,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01015.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1015","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1015","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}