{"book":"adl0986","page":1012,"text":"شماره (اول) سال دوم مجله کابل (١٦)\n\nتجاوز نمیکرد.\n۲ : مملکت فرانسه که در انعصر دارای (دو لك و پنجاهزار) کیلومتر مربع خاک\nیعنی معادل خمس افغانستان آنروزه بوده و فی الجمله در اندازه تمدن خود از انگلستان آنوقته\nچیزی پیشتر بود ولی علم و معارف و شوکت مدنی آن ابداً با ممالک مشرقی خاصتاً افغانستان ما\nمقایسه نمیشد نفوس آن از ۱۵ الی ۲۰ ملیون تجاوز نمی کرد.\nفرانسه آنروزه گاهی مقتدر بحفظ خاک های طبیعی خود شده توانسته و گاهی معروض\nحملات جرمن ها و گاه دو چار طوائف الملوکی ها و خود سری سرداران داخلی خود میگردید\nهر چند مختصر صنایعی دران مملکت رواج یافته بود ولی بازار تجارت آن در خارجه محدود\nو عاری از رونق بوده هرج و مرج های داخلی موقع باصلاحات برای آن ملت نمیداد .\n۳ : مملکت اسپانیا و پورتگال که بالتمام حیثیت و استقلال خود شانرا ضایع کرده\nو در تحت رقیت و استملاک اسلام داخل شده بودند فقط درین مملکت آنچه آثار و برکاتیکه\nاز علم و تمدن قدم گذاشت در اثر زحمات و کفایت و کاردانی مسلمین عرب بوده و ترقیات\nاین مملکت مرهون لیاقت و مساعی جمیله مسلمین آنوقته میباشد .\n٤ : مملکت جرمنی که دارای یکنیم برابر خاک فرانسه آنوقته بوده فقط ترقیات و پیشرفت\nآن منحصر بقوای حربی آن بود و در باقی مزایای مدنی و عرفانی از مملکت فرانسه آنوقته\nبهتر بشمار نمیرفت .\nه : مملکت روسیه : رقبه خاک آنوقته این مملکت معادل جرمنی آنعصر و تقریباً بقدر\nربع افغانستان آنروزه ها میشد، مملکت سبریا هنوز مکشوف و معلوم آندولت نبوده\nتورکستان و قفقاز در مهد آسایش و حمایت دول اسلامیه بسر میبرد ، خاك های پولند و ممالك\nمجاور بالتيك طوريكه امروز از ان مملکت مجزا شده اند دران موقع هم علیحده بوده بسر\nخود زندگانی میکردند همچنان از خاک های جنوبی و جنوب مغرب روسیه آنروزه مقدار\nزیا دی در تصرف دول همجوار آن مثل پولند ، هنگری ، لهستان و غیره بوده روسیه آنروزه\nقادر باستخلاص خاك های خود شده نمیتوانست .\nدر روسیه آنروزه ابداً از علم و تمدن آثاری نبوده مردم بوحشت مطلق حیات بسر\n\n٤٦","chars":1723,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/01012.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/1012","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/1012","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}