{"book":"adl0983","page":40,"text":"( ٢٩ )\n\nچهل هزار خانء مرسید جنگ خونینی کرد : و در نتیجه خود با حرم محترم شاهی اسیر آنقوم\nشد و مدت چندین سال در قید آنها بوده شب در قفصش میشمردند و صبح بر تخت نشانیده\nمیل و مفاد خود ها از وی فرمانها میگرفتند ، تا آنکه بتوسط ( امیر احمد قماج ) حاكم\n( ترمذ ) از دریای آمو بطرف ترمذ فرار داده شد و ازانجا در (مرو) باز گشته از غصه\nخرابی ممالک و آلام زمان حبس، درربیع الاول سنه ٥٥١ فوت گردید .\nبعد از فوت این سلطان عالیشان فروع سلاجقه در زد وخورد بین خودها گذرانیده ،\nو بدست خوارز مشاهیان منقرض گردیدند . خوارز مشاهیان درحین عروج ؛ بخروج چنگیزخان\nمصادم آمده و سیل بنیان کن مغل را بطرف بلخ سرا زیر ساخت ، چنانچه دران داهیة كبرا\nكليه نفوس بلخ ، قتل عام و ( ١٢٠٠) مسجد جامع و به همین تعداد حمام ، دران سر زمین\nبباد فنا رفت (۱) چون بملاحظه رسیده بود که لشکر چنگیزی بر علاوة قتل عام هر شهر و\nدیار ، بمقامات متبرکة اسلامی نهایت بی احترامی میکردند ، اعیان ولایت بلخ ، بنای سنجر شاه\nرا از بالای مرقد مطهر حضرت شاه اولیا رض باخاك يكسان نموده ، و برای آنکه چنگیزیان،\nباینمقام بی ادبی ننمایند جمیع آثار و علائم را از هم پاشیدند . و مختصر عماراتی که بصورت\nمتروك مانده بود آنهم در دورۀ فترت مغل ، از دستبرد برف و باران خراب گردیده و آن\nمكان عالی بنیان چنانکه در اول بود مجددا بصورت تپه و پشتة خورد، تغیر وضع نمود .\nبعد از قتل عام بلخ ، اگرچه در سر تاسر این شهر بزرگ کسی نمانده بود که از وی\nحسابی باید گرفت اما چند نفریکه باقی هم مانده بودند و کسرخیری از بارگاه حضرت شاه رض\nداشتند آنمقام را بنام ( تل علی ) یاد ميكردند و گاهی هم از ترس كفار مغل\n( خواجه خیزان ) میگفتند .\n\nدومین ظهور مرقد منور حضرت شاه ولایت مآب رض (٢)\nبا لجمله در زمان فترت مغل و بعد ازان تا مدت ٢٦٨ سال کسی را یارای آن نشد که بدینمقام متبرك پی دارد .\nو چون نفوس بلخ در فترت چنگیزی بغارت تار رفته بود و از تخریب بلخ بدست مغل تا سال ظهور دوم که چندین صد سال می شود درین شهر نفوس نوی که از مزار حضرت کاملا نا واقف بودند بوجود آمده بود، بازهم بودن روضة مبارك حضرت شاه رض در بلخ، صورت بایاور را اختیار کرده و اگر کسی هم میگفت که چنین واقعه میشد افسانه می پنداشتند . اتفاقا در زمان سلطان حسین میرزا بن منصور بن بايقرا ميرزا بن أمير تيمور كوركان\n(۱) صفحة ٢٣٢ سطر ١٣ جامع التواریخ و صفحة ٢٥٩سطر ٢٢ جلد اول مرآت البلدان\nناصری وصفحة ٢٦١ سطر ٣ حديقة الاقاليم\n(۲) همه تواریخ که در تحت مطالعۀ ماست كشف روضة شريف را در دفعة دوم در\nسنة ٨٨٥ یا ٨٨٦ میداند اما مجلة تاج محل ظهور روضة مبارك را در ٨٨١ نوشته و علاوه\nمینماید که در ٨٨٦ برفر از موضع مذكور عمارت عالی بنیاد نهاده شد . مطلب مجله تاج محل را\nبار تولد نیز در جغرافیای تاریخی ایران با بعضی تغییرات نقل مینماید صفحه ۷۸ جغرافیای\nتاریخی ایران طبع تهران ۱۳۰۸","chars":2440,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0983/00040.jpg","first_page":1,"last_page":129,"title":"Tārīkh-i Mazār-i Sharīf : vāqiʻ-i Balkh تاريخ مزار شريف : واقع بلخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0983/40","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0983/canvas/40","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0983/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0983_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}