{"book":"adl0983","page":24,"text":"( ۱۳ )\n\n(ه) المعارف ابن قتیبة دینوری متوفی ٢۷۶ می نویسد : شب جمعه ۱۷ رمضان سنة ۴۰ شهید گردیده بدست عبدالرحمن ابن ملجم مرادی و اقدی میگوید از طرف شب مدفون شد و قبرش را پنهان گذاشتند (۱)\n\n(٦) در زبدة الاخبار تالیف ابو محمد حسن (المتخلص به شعری) در تحت (نجف) می نویسد : مشهد معطر ومنور حضرت ساقی کوثر امیرالمومنین علی مرتضاست - آورده اند که چون روح مطهر آن بحظائر قدس پرواز نمود اولاد عظام بموجب فرموده عمل نموده جسد مطهرش را شب دفن نمودند و بحکم وصیت موضع قبر را باز مین هموار کردند که اعدا بر ان اطلاع نیابند (۲)\n\n(۷) در تفسیر فتح العزیز مشهور به تفسیر عزیزی تالیف مولانا شاه عبدالعزیز دهلوی رحمة الله علیه می آرد: ........ وشب ٢۱ رمضان بدن مبارک ایشانرا در (نجف الحیره) که موضعیست متصل کوفه بمسافت يك فرسنگ از مسجد جامع، وبراه حيرة النعمان واقع است مدفون ساختند وقبر مبارك را بلند نکردند و بی علامت داشتند تاقوم خوارج که در آن زمان در نواح کوفه منتشر بودند پی ادنی ننمایند (۳)\n\n(۸) در مفتاح التواريخ عاصی وليم بيل از هفت اقلیم نقل می کند: که چون روح مطهر آن امیر بحظائر قدس انتقال نمود اولاد عظام بموجب وصیت در آن شب جسدش را در نجف اشرف که در دو فرسنگی کوفه بطرف قبله واقع شده در موضعی که حالا مطاف عالم است مدفون ساختند وبحكم وصیت موضع را باز مین هموار گردانیدند که اعدا بر ان اطلاع نیابند (٤)\n\nبا ذکر اینمطالب طوریکه درمما بعد بتفصیل خواهید خواند ، جسد مطهر حضرت ابوتراب رض را چندی بعد، از نجف در بلخ نقل داده اند ، لهذابر روی همین اساس، برخی از تواریخ بودن جسد مبارك را درقریه خواجه خیران از توابع بلخ بصورت اجمال و بعضی هم بالتفصيل ضبط کرده اند که ما ازجمله اینگونه تواریخ آنهائی را که این واقعه را بتفصیل نوشته اند درذیل معرفی نموده و از باقی آن بذکر اجمالی اکتفا مینمائیم. زیرا اسناد ما در مسئله نقل و حرکت تابوت حضرت شاه رض ببلخ اکثریه همین تار یخها بوده ، وممكن است بما مطالب را ببه آنها حواله دهیم :\n\n۱ : تاریخ بحرالاسرار که از تالیفات امیر محمود کتابدار ابن ملاولی بلخی است ، مؤلف از طرف پدر بمخدوم اعظم خواجه عزیزان کاسانی (ه) اخمگسنی منسوب بوده ، وازین مطلب در ص ۲٥٥ جلد٤ این کتاب اشاره و ایما مینماید .\n\nجلد ٤ بحرالاسرار که اکنون در دست است کتابیست جامع وضخیم که اگر سه جلد دیگر آنهم برابر بجلد چارم خود باشد تمام کات تقريبا باروضة الصفا هم حجم میشود .\n\nآغاز تالیف این کتاب در سنه ۱۰٤۰ واختتام آن روز پنجشنبه ۱۱ شوال سنه ١٠٤٥ شده خطبه آن بنام (نصر محمد خان ) بن دین محمد خان چهارم پادشاه از سلسله امرای جانی است که از سنه\n\n(۱) المعارف طبع ١٣٥٣ مصر ص ٩١\n(۲) زبدة الاخبار نسخه خطی\n(۳) تفسیر عزیزی ص ٢٥٧ طبع ١٣٠٦ قمری در مطبعه فتح الکریم بمبائی\n(٤) مفتاح التواريخ ص ۱۲ سطر ۱۷ طبع نولكشور .\n(٥) از توابع فرغی است .","chars":2423,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0983/00024.jpg","first_page":1,"last_page":129,"title":"Tārīkh-i Mazār-i Sharīf : vāqiʻ-i Balkh تاريخ مزار شريف : واقع بلخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0983/24","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0983/canvas/24","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0983/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0983_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}