{"book":"adl0983","page":20,"text":"(۹)\nمیان ما و قوم حکم کن که بهترین حکم کنندگان توئی (۱) الحاصل درین جنگ همه\nمورخین برآنند که اگر از طرف امیر معاویه رض يك خدعۀ بکار نمیرفت گویا فتح نصیب حضرت شاه\nرض و هاشمیان شده ، وامویان و شامیان مغلوب میگردیدند اما بتجویز عمرو عاص رض عساکر امیر\nمعاویه رض چند نسخه از قرآن کریم را بلند نموده فریاد کردند که ما و شما باید دست\nاز خونریزی گرفته بحکم قرآن خدا تن دهیم .\nچون مسلمین ازین جنگ طاقت فرسا بجان آمده ، و قرآن و زمان برای دفع خونریزی\nو قیام صلح آماده بودند ، ببالین بحکم قرآن خدا تن داده باین امر رضا دادند که جنگ را\nمعطل داشته دو نفر حکم از دو جانب با هم بنشینند ، و خلیفۀ اسلام را یا از جمله همین مدعیان\nخلافت یعنی (حضرت شاه رض و جناب معاویه رض) و یا از بین بزرگان صحابه ، هر که\nاهل تر باشد انتخاب کنند . چنانچه برای این حکمیت ، از جانب حضرت شاه ولایت مآبرض\nجناب ابو موسی اشعری رض، و از طرف حضرت امیر معاویه رض جناب عمرو عاص رض با اختیارات کامل\nحکم تعین گردیده ، و مقرر گردید ، که در دومة الجندل (موضعیت میان عراق عرب و دیارشام)\nاین دو نفر تشکیل جلسه دهند (۲)\nابو موسی اشعری رض یکی از اصحابان جلیل القدر ، ولی بباعث ضعف قواء و كبر سن\nنمیتوانست بمدأکرات خود و نتائجی که در ما بعد ازان متصور میشد احاطه داشته باشد ، یعنی\nجنبۀ سیاست مداری او ضعیف بود ، اگرچه درخواست هائی را که از طرف مقابلش ، یعنی\nعمر و عاص رض جداً یا مصلحتاً تقدیم گردید ، تردید هم نمود ، اما بوره به کنه مطلب نرسیده،\nو تا آخر ندانست ، که چگونه عمر و عاص مرد آزموده و سیاست مداری بوده ، و در پرده پیش نهادات\nخود ، و متابعت با ابو موسی رض به آقای خود امیر معاویه رض تقویت مینماید .\nمدعا در رمضان سنه ۳۷ این هر دو رئیس یا جانشین خویش در دومة الجندل تشکیل جلسه\nداده و پس از چندین روز مباحثات برین متفق شدند که حضرت شاه رض و حضرت معاویه رض\nرا از خلافت خلع نموده ، و بعد از انکه این تصویب خود را در محضر عام بیان نمایند ، امر\nانتخاب خلیفه را بشورای حواله دهند تا هر که را مسلمانان مصلحت دانند بخلافت برگزینند .\nاما در موقعیکه ابوموسی رض مؤکل خودرا خلع کرده و از منبر ابلاغ فروشذ . عمرو عاص خدعۀ\nبکار برده ، بجای آنکه مثل ابو موسی اشعری رض او هم صاحب خود یعنی امیر معاویه رض\nرا خلع میکرد گفت : « ابو موسی اشعری رض صاحب خود را از خلافت عزل کرد ، چنانچه\nمردم مشاهده کردند اما من صاحب خود یعنی معاویه رض را بخلافت مقرر کردم ، زیرا که او اولی\nحضرت عثمان رض و طالب خون اوست ، و سزاوارترین مردم که بجای خلیفۀ مظلوم نشیند هم اوست\n(۱) شهدای جنگ (ليلة الهرير) را روضة الصفا از قول اعثم کوفی ۳۶ هزار و از گفتۀ\nمناهج السالکین ۳۳ هزار ، و قرار ترجمۀ مستقصی ۲۱۷۱ نفر از تابعین حضرت شاه رض و\n۷ هزار نفر از طرفداران حضرت امیر رض شمار میکنند . روضة الصفا صفحۀ ۲۷۹ سطر ٢٤\n(۲) در آخر سنه ۳۷ بتعین حکم معاهده منعقد گردید ، و تا آنکه حکمین در دومة الجندل\nبا هم بنشینند ، و بر يك خلیفه رای دهند ، حضرت شاه رض بكوفه ، و حضرت امیر رض\nبدمشق ، عودت فرمودند ، اما اجتماع حکمین ، با ۸۰۰ نفر اعضانیکه برای سمع تصویب حکمین\nمعین و فرستاده شده بودند ، در دومة الجندل بماء رمضان شد یعنی ۷ ماه بعد از عقد متارکه.","chars":2748,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0983/00020.jpg","first_page":1,"last_page":129,"title":"Tārīkh-i Mazār-i Sharīf : vāqiʻ-i Balkh تاريخ مزار شريف : واقع بلخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0983/20","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0983/canvas/20","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0983/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0983_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}