{"book":"adl0983","page":115,"text":"(۱۰۰)\n\nدیگر از کسانیکه در جوار حضرت آسوده اند سردار محمد سرور خان بن امیر محمد اعظم خان است که در ١٢٩٦ در قریه (دهدادی) شهید گردیده و این جا مدفون شده اند .\n\nدیگر مرقد سردار محمد اکرم خان بن امیر کبیر دوست محمد خان است که در سنه ١٢٦٩ فوت شده اند - این شخص از سائر بردران خود هم عالم بود وهم علم دوست .\n\nدیگر خطیره سردار دانشور و ادیب سخن پرور سردار محمد عزیز خان بن سردار شمس الدین خان غازی بن سر دار امیر محمد خان بن سر دار پاینده خان مرحوم است که در ١٣٢١ هنگام نائب الحکومگی شان در صفحات ترکستان داعی حق را لبیک گفته اند این سردار محترم از شعرای مقتدر افغان اند و کلیات آن كه اينك در نزد من است دارای انواع سخن بوده و از آنجمله قصائد غرائی در شان حضرت شاه ولایت دارند که رو بروی آستان حضرت انشاد فرموده اند.دیگر مدفن مرحوم غلام حیدر خان ارکواتی مشهور به سپه سالار لندی است که در ١٣١٥ فوت شده اند این شخص از اعاظم مصاحبان ضیاء الملت والدین امیر عبد الرحمن خان است که در جنگهای داخلی زمان امیر مذکور فتوحات شانداری نموده .\n\nدیگر مدفن سردار عبدالله خان توخی است که در تحت رواق نظر گاه وقریب پنجره حرم مقدس واقع شده - رواق نظر گاه دفعة اخیر بامر همین سردار والامقام و نائب الحکومة با عز و تام بنام نهایت زیبا وممتاز کاشی کاری شده. رنگ آمیزی وبافت این کاشیکاری با سلیقه و نفاستیکه در آن بکار رفته ، اخلاص نائب الحکومة موصوف را نسبت بزار حضرت شاه ولایت با ثبات میرساند. و کتیبه که در پیشانی رواق و بالای درب پنجره دارد از آن همچه مستفاد میشود که سردار مذکور از فوت و تعیین موضع دفن خود قبلا ملهم شده - چه در کتیبه مذکور بعد از آنکه القاب رسمی و اهتمام خود در ساختمان رواق نظر گاه ذکر مینماید، بودن قبر خود را هم در تحت همین رواق خاطر نشان میسازد:\n\nکتیبه: {تجدید این رواق در عهد سلطنت خليفة المسلمین امیر حبیب الله خان در سنه ١٣٢٢ از طرف حاجی الحرمین مخاطب بخطاب عمومی مقام نائب سالار ملکی و نظامی نائب الحکومة بلخ و ترکستان اتمام یافت که قبر خودش هم در تحت این رواق خواهد بود انشا الله تعالی}\n\nاکنون که دیده میشود واقعا قبر مذکور در تحت کلانی این رواق جاداردو گویا مشار الیه دانسته بود که در حال نائب الحکومگی مزار شریف خواهد مرد، و آنرا در هیچه یکمقام که هیچکس را در هیچوقت تا آنجا رفتن اجازه نیست دفن خواهند نمود، خلاصه بمرقد حضرت شاه ولایت مآب هیچکس از وی قریب تر دفن نشده.\n\nدیگر مدفن جناب سردار جمعه خان بن مرحوم سردار عبدالقدوس خان صدر اعظم دوره امانی است . که در سنه ۱۲۹۹ حاکم اعلای میمنه مقرر و در سنه ۱۳۰۰ فوت شده ونعش مذکور بموجب وصیتش درین جا حمل و دفن شده .\nدیگر مدفن محمد ناصر خان برگد است\nدیگر مرقد غوث الدین خان نائب سالار است\nدیگر مرقد میرزا عزیز خان متولی و میرزا شجاع الدین خان پسر اوست میرزا عزیز خان اولادۂ شیخ شمس الدین مسکین متولی اول روضه شریفه بودند و اجدادش تماما یکی بعد دیگری تولیت این دربار را داشتند.(۱)\n\n(۱) سلسله نسب مشارالیه به شیخ شمس الدین مسکین چنین ارتقا می یابد : میرزا عزیز خان متولی بن قاضی میر محمد یعقوب انصاری متولی بن میرزا خضر انصاری متولی بن میرزا نجم الدین انصاری متولی بن میرزا سنجر انصاری متولی بن میرزا ابو طالب انصاری متولی بن میرزا ابو الحسن انصاری متولی بن شیخ شمس الدین مسکین انصاری متولی است اجداد اخیر الذکر تا حضرت شیخ عبدالله انصاری رحمة الله درص (۳۶) و (۳۷) درج است","chars":2918,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0983/00115.jpg","first_page":1,"last_page":129,"title":"Tārīkh-i Mazār-i Sharīf : vāqiʻ-i Balkh تاريخ مزار شريف : واقع بلخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0983/115","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0983/canvas/115","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0983/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0983_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}